گوارش و کبد
موضوعات داغ

آپاندیس چیست؟ بررسی علائم آپاندیسیت

آپاندیس کیسه‌ای باریک است که در بخش آغازین روده بزرگ قرار گرفته و به دلیل تمایل شدید به التهاب و ایجاد آپاندیسیت، شهرت بدنامی دارد؛ آپاندیس ملتهب اغلب نیاز به جراحی برای خارج شدن دارد، اگرچه آپاندیس به طور گسترده به عنوان یک اندام دهلیزی با عملکرد کم شناخته می‌شود اما تحقیقات اخیر نشان داده‌اند که این عضو می‌تواند هدف مهمی داشته باشد. در ادامه این مقاله از وب سایت خانه پزشک ایرانیان اطلاعات کاملی در مورد آپاندیس و بیماری‌های مربوط به آن را بررسی خواهیم کرد

مطالب بیشتر: کبد چرب

آپاندیس چیست؟

آپاندیس یک لوله نازک و تقریبا ۴ اینچی است که بخشی از دستگاه گوارش به شمار می‌رود، این عضو از بدن در قسمت راست شکم و پایین آن، دقیقا در محل اتصال روده کوچک با روده بزرگ واقع شده است، آپاندیس معمولاً زمانی که آلوده می‌شود مورد توجه قرار می‌گیرد، با این حال، این عضو از بدن ممکن است در سلامتی آن نقش داشته باشد؛ برخی از پزشکان بر این باورند که آپاندیس به عنوان محلی برای انباشت باکتری‌های خوب عمل می‌کند، این باکتری‌ها به هضم خوب غذا کمک کرده و از سیستم ایمنی بدن پشتیبانی می‌کنند، علاوه بر این، در راه اندازی سیستم گوارش پس از بیماری اسهال نیز نقش دارد.

عملکرد آپاندیس در بدن

عملکرد آپاندیس در بدن

به طور کلی آپاندیس یک لوله توخالی دهلیزی است که از یک انتها بسته و از انتهای دیگر به بخش آغازین روده بزرگ متصل است، عملکرد دقیق این عضو تا به حال مشخص نمی‌باشد، اما متخصصان خانه پزشک ایرانیان عملکردهای احتمالی این عضو از بدن را موارد زیر برشمرده‌اند:

  1. محل تولید فلور روده که می‌تواند سیستم گوارشی را پس از بیماری‌هایی که حجم فلور طبیعی روده را از بین می‌برند، دوباره بازیابی کند.
  2. فراهم کردن محلی برای تولید سلول‌های غدد درون ریز جنین که مولکول‌های مهم در تنظیم هموستاز را تولید می‌کنند.
  3. قرار دادن گلبول‌های سفید در معرض آنتی ژن‌های دستگاه گوارش که از این طریق نقش مهمی در عملکرد سیستم ایمنی بدن ایفا می‌کند، این امر باعث تحریک تولید آنتی بادی شده و به تعادل واکنش‌های ایمنی در روده کمک می‌کند.

بیماری‌ های آپاندیس

آپاندیسیت

آپاندیسیت در واقع التهاب آپاندیس است، این عارضه باعث ایجاد درد در ناحیه تحتانی شکم می‌شود، با این حال در بیشتر افراد درد از ناف شروع شده و سپس حرکت می‌کند، با بدتر شدن التهاب، درد به طور معمول افزایش یافته و در نهایت شدید می‌شود، هر فردی ممکن است به آپاندیسیت مبتلا شود اما این عارضه در افراد بین ۱۰ تا ۳۰ سال بیشتر است.

علائم آپاندیسیت

علائم و نشانه‌های بیماری آپاندیسیت ممکن است شامل موارد زیر باشند:

  1. درد ناگهانی که از ناحیه تحتانی قسمت راست شکم شروع می‌شود.
  2. درد ناگهانی که از اطراف ناف شروع شده و اغلب به سمت پایین شکم حرکت می‌کند.
  3. دردی که در صورت سرفه کردن، راه رفتن یا انجام سایر حرکات ناخوشایند، بدتر می‌شود.
  4. تهوع و استفراغ
  5. تب پایین که ممکن است با پیشرفت بیماری بدتر شود.
  6. یبوست یا اسهال
  7. نفخ شکم

علائم آپاندیسیت

محل درد ممکن است بسته به سن و موقعیت آپاندیس متفاوت باشد، در هنگام بارداری درد از ناحیه بالای شکم شروع سرو می‌شود زیرا محل قراری آن در دوران بارداری بالاتر از حالت عادی قرار دارد.

علل آپاندیسیت

علت احتمالی آپاندیسیت انسداد در پوشش آپاندیس است که منجر به عفونت می‌شود، باکتری‌ها در این ناحیه به سرعت تکثیر شده و باعث التهاب، تورم و چرکی شدن آپاندیس می‌شوند، در صورت عدم درمان به موقع، ممکن است آپاندیس پاره شده و عفونت به اندام‌های داخلی بدن گسترش یابد.

عوارض آپاندیسیت

آپاندیسیت می‌تواند عوارض جدی ایجاد کند که شامل موارد زیر هستند:

پارگی آپاندیسیت

پارگی باعث گسترش عفونت در سراسر شکم می‌شود، این امر نیاز به جراحی فوری برای برداشتن عضو و تمیز کردن حفره شکم دارد.

جیب چرکی آپاندیسیت

پارگی آپاندیسیت ممکن است موجب آبسه یا جیب عفونی در داخل شکم شود، در بیشتر موارد جراح با قرار دادن لوله از طریق دیواره شکم آبسه را تخلیه می‌کند، این لوله به مدت دو هفته در داخل شکم باقی مانده و با وارد کردن آنتی بیوتیک از طریق آن عفونت از بین می‌رود.

تشخیص آپاندیسیت

برای کمک به تشخیص این بیماری پزشک احتمالاً سابقه علائم و نشانه‌های بیمار را جمع آوری و شکم را معاینه می‌کند، آزمایشات و روش‌های مورد استفاده برای تشخیص بیماری آپاندیسیت شامل موارد زیر است:

معاینه فیزیکی برای ارزیابی درد

در این روش پزشک ممکن است فشار ملایمی به ناحیه دردناک وارد کند، هنگامی که فشار به طور ناگهانی آزاد می‌شود، درد آپاندیسیت اغلب بدتر شده و این نشان دهنده التهاب صفاقی مجاور است؛ پزشکان همچنین ممکن است به دنبال سفتی در شکم و عضلات آن که در نتیجه پاسخ به فشار برروی بافت ماتهب ایجاد می‌شود، باشند.

آزمایش خون

آزمایش خون به پزشک اجازه می‌دهد تا تعداد گلبول‌های سفید خون بالا را بررسی کند، بالا بودن تعداد گلبول‌های سفید خون نشان دهنده عفونت در بدن است.

آزمایش ادرار

آزمایش ادرار برای اطمینان یافتن از اینکه سنگ کلیه یا عفونت ادراری باعث ایجاد درد نشده‌اند، انجام می‌شود.

آزمایشات تصویربرداری

پزشک ممکن است برای کمک به تایید آپاندیسیت یا یافتن دلایل دیگر برای درد، عکسبرداری با اشعه ایکس از شکم، سونوگرافی شکم، سی تی اسکن یا ام آر آی را تجویز کند.

درمان‌های آپاندیسیت

معرفی روش های درمان‌ آپاندیسیت

درمان آپاندیسیت معمولاً شامل جراحی برای برداشتن آپاندیس ملتهب است، اما قبل از جراحی ممکن است برای درمان عفونت آنتی بیوتیک تجویز شود، برای آگاهی بیشتر از درمان‌های آپاندیسیت با خانه پزشک ایرانیان همراه باشید:

جراحی برای برداشتن آپاندیسیت یا آپاندکتومی

آپاندکتومی را می‌توان به صورت جراحی باز با استفاده از ایجاد برشی به طول ۵ تا ۱۰ سانتیمتر انجام داد، همچنین می‌توان جراحی را از طریق چند برش کوچک در ناحیه شکم انجام داد که به آن جراحی لاپاراسکوپی گفته می‌شود، در حین عمل آپاندکتومی لاپاراسکوپی جراح ابزارهای ویژه جراحی و دوربین فیلمبرداری را به داخل شکم می‌فرستد تا آپاندیس عفونی را خارج کند.

تخلیه آبسه قبل از جراحی آپاندکتومی

اگر آپاندیس پاره شده و آبسه در اطراف آن ایجاد شده باشد، پزشکان ممکن است با قرار دادن یک لوله از طریق شکم به داخل آبسه، آن را تخلیه کنند، در این شرایط آپاندکتومی را می‌توان چندین هفته بعد از کنترل عفونت انجام داد.

سرطان آپاندیس

سرطان آپاندیس زمانی رخ می‌دهد که سلول‌های سالم، سرطانی شده و به سرعت رشد کنند، این سلول‌های سرطانی در داخل آپاندیس به توده یا تومور تبدیل می‌شوند، وقتی تومور بدخیم باشد آن را سرطان می‌نامند؛ این نوع سرطان بسیار نادر است، کارشناسان تخمین می‌زنند که این نوع سرطان ۲ تا ۹ نفر را از هر یک میلیون نفر درگیر می‌کند، با این حال این سرطان در حال افزایش است. سرطان آپاندیس شامل انواع مختلفی از سلول‌های توموری است که ممکن است قسمت‌های مختلف این عضو را تحت تاثیر قرار دهد، بعضی از تومورها خوش خیم هستند به این معنی که گسترش نمی‌یابند، اما برخی دیگر بدخیم بوده و در نتیجه به اندام‌های دیگر منتقل می‌شوند، تومور آپاندیس ممکن است یکی از انواع زیر را شامل شود:

  1. تومور نورواندوکرین: این نوع تومور که به عنوان تومور کارسینوئید نیز شناخته می‌شود، معمولا از نوک آپاندیس شروع شده و بیش از نیمی از تومورهای بدخیم را تشکیل می‌دهد.
  2. سیست آدنومای مخاطی: این تومور از نوع خوش خیم بوده که از مخاط شروع می‌شود، سیست آدنوما مخاطی، کیسه‌های مملو از مخاط در دیواره آپاندیس را هدف قرار داده و در صورت عدم تحریک به سایر اندام‌ها سرایت نمی‌کند.
  3. سیست ادنوکارسینومای مخاطی: این نوع تومور از مخاط شروع می‌شود اما بدخیم بوده و می‌تواند به قسمت‌های دیگر بدن گسترش یابد.
  4. آدنوکارسینومای نوع کولون: حدود ۱۰ درصد از کل تومورهای آپاندیس را آدنوکارسینوم تشکیل می‌دهد، این تومورها می‌توانند به اندام‌ها و نواحی دیگر بدن منتقل شوند.
  5. سرطان سلول جام: این نوع تومور که به عنوان تومور آدنو نوروآندوکرین نیز شناخته می‌شود، ویژگی هایی مشابه تومور نورواندوکرین و آدنوکارسینوما دارد کارسینوم سلول جا ممکن است به اندام‌های دیگر بدن گسترش یافته و به تومور عصبی و غدد درون ریز آسیب برساند.
  6. آدنوکارسینوم سلول حلقه‌ای: این یک نوع تومور بدخیم نادر و قابل درمان است که سریعتر رشد کرده و برداشتن آن دشوارتر از سایر آدنوکارسینوم‌ها است.
  7. پاراگانگلیوما: این نوع تومور معمولا خوش خیم است، با این حال پاراگانگلیوما بدخیم در موارد نادر ممکن است در آپاندیس ایجاد شود.

علائم سرطان آپاندیس

سرطان آپاندیس اغلب در مراحل اولیه علائمی ایجاد نمی‌کند و علائم معمولاً زمانی مشخص می‌شوند که سرطان به اندام‌های دیگر سرایت کرده است، علائم و نشانه‌های این سرطان اغلب به اثرات تومور بستگی داشته و شامل موارد زیر هستند:

سودوموکسوما صفاقی

برخی از انواع تومورهای آپاندیس می‌توانند باعث ایجاد سودوموکسوما صفاقی شوند که با پارگی آپاندیس، سلول‌های تومور در حفره شکم گسترش می‌یابند، سلول‌های تومور یک ژل پروتئینی به نام موسین ترشح می‌کنند که می‌تواند در حفره شکم جمع شده و گسترش یابد؛ در صورت عدم درمان، سودوموکسوما صفاقی می‌تواند منجر به مشکلات سیستم گوارشی و انسداد روده شود که علائم آن عبارتند از:

  1. درد گاه و بیگاه شکم
  2. تورم و بزرگ شدن شکم
  3. احساس سیری بعد از خوردن مقدار کمی غذا
  4. از دست دادن اشتها
  5. حالت تهوع و استفراغ
  6. یبوست یا اسهال

علائم سرطان آپاندیس

آپاندیسیت

آپاندیسیت ممکن است اولین نشانه از سرطان باشد، علت این امر این است که برخی از تومورها می‌توانند آپاندیس را مسدود کرده و منجر به محبوس شدن باکتری‌ها در آن شوند، همه انواع تومورهای سرطانی‌ باعث ایجاد آپاندیسیت نمی‌شوند، به عنوان مثال، اکثر تومورهای عصبی و غدد درون ریز در نوک آپاندیس تشکیل شده و بنابراین بعید است که باعث انسداد و درنتیجه آپاندیسیت شوند.

سایر علائم سرطان آپاندیس

در برخی موارد افراد مبتلا به سرطان ممکن است توده سختی را در ناحیه شکم یا لگن احساس کنند، همچنین ممکن است درد شکم یا تورم را نیز تجربه کنند، در زنان توده ناشی از سرطان ممکن است با سرطان تخمدان اشتباه گرفته شود؛ اگر سرطان از نوع بدخیم باشد، سلول‌های سرطانی ممکن است در سایر اندام‌های شکم و پوشش حفره شکم رشد کنند، این پیشرفت سلول‌های سرطانی به عنوان کارسینوماتوز صفاقی شناخته می‌شود که در صورت عدم درمان، بیمار ممکن است عملکرد روده خود را از دست داده یا دچار انسداد روده شود؛ سرطان‌های بدخیم ممکن است به اندام‌های زیر گسترش یابند:

  1. کبد
  2. طحال
  3. تخمدان
  4. رحم
  5. پوشش حرفه شکم یا صفاق

علل ابتلا به سرطان آپاندیس

پزشکان تا به حال علت دقیق ابتلا به سرطان آپاندیس را کشف نکرده‌اند، با این حال آن‌ها معتقدند که این سرطان به طور مساوی زنان و مردان را تحت تاثیر قرار می‌دهد؛ از آنجا که بروز این سرطان در کودکان بسیار نادر است، سن تنها عامل خطر شناخته شده برای ابتلا به آن به شمار می‌رود، این سرطان بیشتر افراد بین ۴۰ تا ۵۹ سال را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

تشخیص سرطان آپاندیس

پزشکان بسیاری از سرطان‌های آپاندیس را پس از عمل جراحی آپاندیسیت یا گسترش تومور به اندام‌های دیگر تشخیص می‌دهند، تشخیص این سرطان از طریق آزمایش‌های تصویربرداری مانند سونوگرافی، ام آر آی و سی تی اسکن بسیار دشوار است، معمولاً پزشکان پس از انجام نمونه برداری از تومور، سرطانی بودن آن را تشخیص می‌دهند.

درمان سرطان آپاندیس

پزشکان برای درمان سرطان آپاندیس عوامل مختلفی را در نظر می‌گیرند، این شامل موارد زیر است:

  1. نوع تومور
  2. میزان گسترش سرطان
  3. سایر موارد سلامتی که بر فرد تاثیر می‌گذارند

اگر سرطان به فراتر از آپاندیس گسترش نیافته باشد، ممکن است تنها به عمل جراحی نیاز باشد، اما در صورت گسترش به سایر اندام‌ها، جراح می‌تواند اندام‌های آسیب دیده را نیز از بین ببرد تا تمام سلول‌های سرطانی از بدن خارج شوند، این ممکن است شامل بخشی از روده‌ها، تخمدان‌ها یا صفاق باشد؛ همچنین برخی از بیماران ممکن است برای کمک به از بین رفتن سلول‌های سرطانی، تحت شیمی درمانی قرار گیرند؛ روش معروف شیمی درمانی داخل صفاقی گرم ممکن است برای نوعی از سرطان که به شکم گسترش یافته است، موثر باشد، در این روش جراح شکم را با یک محلول شیمی درمانی گرم شده پر کرده و به آن اجازه می‌دهد که حدود یک و نیم ساعت در داخل حفره شکم بماند، این روش ممکن است آن دسته از سلول‌های سرطانی را که پزشکان قادر به دیدن آن‌ها نیستند، از بین ببرد.

مطالب بیشتر: زخم معده

نتیجه گیری درباره بیماری آپاندیس

در این مطلب توضیحات جامعی در مورد آپاندیس و عملکرد آن ارائه شده است، در ادامه به انواع بیماری‌های آپاندیس که شامل آپاندیسیت و سرطان آپاندیس است، پرداخته شده است.

نمایش بیشتر

doctor.rahnama

یک تیم متخصص ارائه دهنده اطلاعات تخصصی در حوزه پزشکی و سلامت!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا