جراحی مغز و اعصاب
موضوعات داغ

سرگیجه و اختلالات تعادلی – بررسی عوامل و رفع آن

دید نقش مهمی در حفظ تعادل فرد، درک این که در کجا قرار دارد و تحلیل این که چگونه در محیط اطراف خود حرکت کند، بازی خواهد کرد؛ تقریبا بیست درصد از اعصاب چشم در ارتباط با بخشی از قسمت داخلی گوش و مغز هستند که به فرد در حفظ تعادل و حرکت چشم کمک می‌کنند این بخش سیستم دهلیزی (vestibular system) نامیده می‌شود؛ دیگر عواملی که در حفظ تعادل فرد دخیل هستند احساسی است که افراد از طریق مفاصل و عضلات دریافت می‌کنند؛ حال اگر این سیستم دچار آسیب شود فرد در حفظ تعادل خود با مشکل روبرو خواهد شد. در ادامه خانه پزشک ایرانیان شما را با سرگیجه و اختلالات تعادلی بیشتر آشنا خواهد کرد.

سرگیجه و اختلال در تعادل

همان‌طور که پیش‌تر عنوان کردیم در صورتی که سیستم دهلیزی از طریق بیماری‌ها، افزایش سن، جراحت مغز یا در بعضی موارد به دلیل عوامل نامعلومی تخریب شود، فرد به سختی خواهد توانست که تعادل خود را حفظ کند یا بدون هیچ مشکلی به راحتی حرکت کند، در نتیجه عملکرد افراد در محل کار، مدرسه یا انجام کارهای عادی روزانه با مشکل مواجه خواهد شد؛ طبق آمار ارائه شده بیش از ۳۵ درصد از افراد بزرگسال ۴۰ ساله یا مسن‌تر (۶۹ میلیون نفر) در آمریکا تخریب سیستم دهلیزی را در بخشی از زندگی خود تجربه خواهند کرد؛ عوامل متداولی که نشان‌ دهنده اختلال دهلیزی است عبارتند از:

  1. سرگیجه
  2. اختلال تعادل
  3. اختلال در دید
  4. تغییر در شنوایی
  5. تغییرات روانشناسی

سرگیجه و اختلال در تعادل

برخی از مشکلات بینایی که موجب ایجاد سرگیجه و عدم تعادل در فرد می‌شوند عبارتند از:

ناهمگونی تصویری (Aniseikonia)

شرایطی است که تفاوت قابل توجهی در اندازه بین تصویر دریافت شده توسط فرد و تصویر واقعی آن وجود دارد، این اختلاف در اندازه موجب عدم درک صحیح از اطراف، سردرد، سرگیجه و اختلالات تعادل در فرد می‌گردد.

عدم تعادل عمودی

به طور طبیعی مردمک چشم‌ها در یک راستا قرار دارند اما در این حالت یکی از مردمک‌ها بالاتر از دیگری قرار گرفته است فرد به طور دائم برای ایجاد انطباق تصاویر سر خود را کج خواهد کرد بنابراین این مشکل می‌تواند موجب اختلال در سیستم دهلیزی گردد و در پی آن فرد مبتلا به سرگیجه و عدم تعادل شود.

اختلال در دید دو چشمی

این اختلال به گونه‌ای است که فرد نمی‌تواند با هر دو چشم خود به طور همزمان کار کند، چشم‌ها نیاز دارند که به صورت همزمان بر روی نقطه مورد نظر متمرکز شوند و بسیار سریع این نقطه تمرکز را تغییر دهند و بتوانند اجسام دور و نزدیک را مشاهده کنند و این امر اتفاق نخواهد افتاد مگر زمانی که تمام سیستم بینایی به صورت یک تیم با هم همکاری کنند؛ مراکز فوقانی مغز که در ارتباط بسیار نزدیک با چشم هستند مشاهده نواحی نزدیک و تمرکز بر روی آن‌ها را کنترل می‌کنند؛ در صورتی که مغز دچار جراحت شود بر این کار تیمی مغز و چشم تاثیر خواهد گذاشت و موجب دو تایی یا تار دیدن فرد می‌گردد که این دو از عوامل سرگیجه و ایجاد اختلال تعادل در فرد هستند.

مطالب بیشتر: تومور مغزی

درمان سرگیجه و اختلالات تعادلی

مشکلات تعادلی که به دلیل اختلال در دید به وجود آمده‌اند باید در صورت امکان برطرف شوند؛ ترکیب دو درمان توانبخشی اعصاب بینایی و اختلال در تعادل یا درمان سیستم دهلیزی می‌توانند دو درمان موثر برای کاهش یا حل این علائم باشند؛ لنزهای خاصی که توسط متخصص اعصاب چشم تجویز می‌شوند اغلب به از بین بردن سرگیجه کمک خواهند کرد.

درمان سرگیجه

اختلال در تعادل

مشکلات تعادل از جمله مشکلاتی متداولی است که افراد سالمند با آن دست و پنجه نرم می‌کنند و مدام به پزشک مراجعه می‌کنند گاهی علت ایجاد این نوع عدم تعادل، اختلال در قسمت درونی گوش است؛ متعادل بودن بدین مفهوم است که فرد قابلیت کنترل و حفظ بدن خود در یک وضعیت داشته باشد چه در حال حرکت باشد چه در یک نقطه ثابت ایستاده باشد؛ برخوردار بودن از یک تعادل خوب به فرد کمک خواهد کرد که بدون تلو تلو خوردن به درستی راه برود، از صندلی بدون سقوط کردن بلند شود، به راحتی از پله‌ها بالا رود و بدون هیچ مشکلی خم شود؛ متعادل بودن به فرد کمک می‌کند که در محیط اطراف بچرخد، مستقل باشد و فعالیت‌های روزانه خود را بدون دردسر انجام دهد یکی از دلایلی که افراد سالمند سقوط می‌کنند عدم وجود تعادل است.

عوامل ایجاد کننده اختلالات تعادلی

انسان‌ها معمولا با افزایش سن دچار اختلال تعادل می‌شوند اما سن تنها دلیل عدم تعادل نیست در برخی از موارد می‌توانید با انجام کارهای خاصی خطر عدم تعادل را در خود کاهش دهید؛ برخی از اختلالات تعادلی به دلیل مشکلات قسمت درونی گوش ایجاد می‌شوند که قبلا در مورد آن تیم خانه پزشک ایرانیان توضیحاتی ارائه داده است؛ در برخی موارد دیگر اختلال در سیستم عروقی مانند سکته، موجب سرگیجه و دیگر اختلالات تعادلی می‌شوند؛ فشار خون پایین نیز می‌تواند موجب عدم تعادل شود؛ جراحت سر و استفاده از برخی از داروها می‌توانند مشکلات تعادلی ایجاد کنند؛ اگر هر گونه مشکلی بعد از مصرف دارویی خاص در خود مشاهده کردید حتما با پزشک خود در این باره صحبت کنید می‌توانید از داروی جایگزین استفاده کنید یا می‌توانید در مورد دوز مصرفی آن دارو با پزشک صحبت کنید تا آن را تا حد مطمئن‌تری کاهش دهد؛ گاهی هیچ کدام از این موارد را نمی‌توان رعایت کرد ولی پزشک به شما کمک خواهد کرد که دارویی را مصرف کنید که عوارض جانبی کمتری داشته باشد.

مطالب بیشتر: معرفی انواع سردرد و روش های درمانی آن

علائم اختلالات تعادلی

علائم اختلالات تعادلی

اگر از عدم تعادل رنج می‌برید حتما هنگام راه رفتن تلو تلو می‌خورید یا موقع برخاستن سقوط می‌کنید، از دیگر نشانه ‌های عدم تعادل می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  1. سرگیجه
  2. سقوط کردن یا احساس سقوط کردن
  3. سردرد‌های خفیف، غش یا احساس شناوری
  4. تاری دید
  5. گیجی

دیگر علائم شامل تهوع، استفراغ، ایجاد تغییر در ضربان قلب، فشار خون، ترس، اضطراب یا درد است؛ این علائم ممکن است که طی یک دوره کوتاه مدام در حال رفت و آمد باشند یا برای یک مدت طولانی از بین بروند همچنین می‌توانند موجب خستگی و افسردگی شوند.

رفع اختلال تعادل

برخی از افرادی که از اختلال تعادل رنج می‌برند ممکن است که به طور کامل قادر به رفع سرگیجه خود نباشند پس باید به دنبال راهی در درمان آن باشند؛ مراجعه به پزشک توانبخشی سیستم دهلیزی می‌تواند به فرد در درمان کمک کند؛ اگر درگیر عدم تعادل هستید حتما از پزشک در مورد اجازه رانندگی، روش‌هایی برای کاهش سقوط هنگام انجام فعالیت‌های روزانه مانند راه رفتن، بالا و پایین رفتن از پله، استفاده از حمام یا ورزش کردن بپرسید؛ برای کاهش خطر ناشی از سرگیجه از راه رفتن در تاریکی بپرهیزید همچنین از پوشیدن کفش‌های پاشنه دار خودداری کنید در صورت نیاز از واکر هنگام راه رفتن استفاده کنید؛ اختلالات تعادلی که به دلیل فشار خون بالا ایجاد می شوند را می‌توان با مصرف کمتر سدیم، حفظ وزن استاندارد، ورزش کردن مدیریت کرد؛ عدم تعادل به دلیل فشار خون کم را می‌توان با مصرف زیاد مایعاتی مانند آب، اجتناب از نوشیدن الکل و مراقبت از خود هنگام انجام فعالیت‌ها مانند آهسته برخاستن و نینداختن پاها بر روی هم هنگام نشستن تحت کنترل بگیرید.

نتیجه گیری درباره اختلالات تعادلی

سرگیجه و اختلالات تعادلی دو مشکلی هستند که به هم وابسته‌اند؛ آسیب‌هایی که به سر و گوش وارد می‌شوند به ایجاد سرگیجه کمک می‌کنند و نتیجه سرگیجه، عدم تعادل در فرد است. خانه پزشک ایرانیان طی این مقاله به تفصیل این دو مشکل و عوامل ایجاد کننده سرگیجه و اختلالات تعادلی را مورد بررسی قرار داد.

منبع
noravisionrehab
نمایش بیشتر

doctor.rahnama

یک تیم متخصص ارائه دهنده اطلاعات تخصصی در حوزه پزشکی و سلامت!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا