ارتوپدی

دررفتگی های مادرزادی و بررسی آن ها

هر ساله بسیاری از نوزادان با عارضه دررفتگی مادرزادی مفصل هیپ متولد می‌شوند که نیاز به درمان دارد، این مشکل به دلیل عدم رشد کافی در ناحیه مفصل هیپ در دورانی که کودک هنوز متولد نشده است، ایجاد می‌شود. این عدم رشد مفصل هیپ را نسبت به جراحت و پایداری حساس می‌کند. دررفتگی هیپ بیشتر در اولین بارداری اتفاق می‌افتد زیرا فضای کافی برای چرخش در رحم وجود ندارد. اگر نوزاد با پا متولد شده باشد فشار زیادی بر مفصل هیپ وارد می‌شود که این موضوع خود موجب دررفتگی مادرزادی می‌گردد. از دیگر فاکتورها می‌توان به سابقه خانوادگی یا نبود مایع کافی اطراف کودک در جفت اشاره کرد. عوامل زیادی هستند که بر دررفتگی هیپ تاثیر می‌گذارند در ادامه این مقاله خانه پزشک ایرانیان به بررسی دررفتگی های مادرزادی می‌پردازد.

علائم دررفتگی مادرزادی

دررفتگی مادرزادی دررفتگی مفصل هیپ نشانه‌های بسیاری دارد، این علائم به راحتی قابل مشاهده هستند چه در زمان تولد و چه بعد از آن؛ بعد از تولد پاهای نوزاد را به طور کامل مورد معاینه قرار می‌دهند طول آن‌ها را با هم مقایسه می‌کنند، حرکت عادی هر کدام را به تنهایی مورد ارزیابی قرار می‌دهند و متقارن بودن لگن را بررسی می‌کنند. کودکان حین دو سال اولیه زندگی خود به طور مکرر مورد ارزیابی و معاینه قرار خواهند گرفت تا از ایجاد این مشکل مطمئن شوند زیرا ممکن است دررفتگی بعدا رخ دهد. نوزادان یا کودکانی که چند ماهه هستند و دچار دررفتگی هیپ شده‌اند ممکن است که به سختی شروع به حرکت کردن بر روی چهار دست و پا کنند و یا حتی راه رفتن برای آن‌ها دشوار باشد. تمام این نشانه‌ها زنگ خطری است برای متخصص کودک تا متوجه دررفتگی مادرزادی ران شود، علل و علائم دررفتگی مادرزادی در طول دوران کودکی قابل چشم‌پوشی نیست زیرا در آینده مشکلاتی برای کودک ایجاد خواهد کرد.

بررسی علائم دررفتگی مادرزادی و نحوه تشخیص

تشخیص دررفتگی مادرزادی

پزشک غالبا با معاینه فیزیکی نوزاد یا کودک قادر به تشخیص علل و نشانه‌های دررفتگی مادرزادی است او با چرخاندن ران کودک حرکت آن را مورد بررسی قرار می‌دهد یا با شنیدن صدای غیر عادی حین حرکت ران از وجود مشکل مطمئن خواهد شد. این نوع معاینه بسیار دقیق است و تست سختی نیست که کودک را آزار دهد؛ تست Ortalani مفصل هیپ کودک و پای او را بالا و به سمت بیرون حرکت می‌دهد در حالی که تست Barlow  همین کار را در جهت عکس انجام می‌دهد .با این کار محدوده کلی حرکت هیپ را ارزیابی می‌کنند و مطمئن می‌شوند که این بخش از بدن کودک به خوبی رشد کرده است یا نه؟

درمان دررفتگی مادرزادی

درمان دررفتگی مادرزادی لگن و ران و علائم ناشی از آن در کودکانی که زیر شش ماه هستند بسیار موثر است. در این کودکان، پوشیدن Pavlik در دوران کودکی مفصل هیپ ‌آن‌ها را در جای اصلی خود قرار خواهد داد و به صورت کاملا عادی دوران رشد خود را پشت سر خواهند گذاشت و وارد مرحله بزرگسالی می‌شوند. پوشیدن Pavlik موجب می‌شود که مفصل در جای درست خود قرار بگیرد همچنین از آن محافظت می‌کند، به کودک این امکان را می‌دهد که بهتر حرکت کند و از هر عارضه جانبی در دوران بعدی زندگی جلوگیری می‌کند. کودکان بزرگتری که به درمان نپرداخته‌اند ممکن است که به جراحی نیاز داشته باشند و برای بهبود حرکت به مشاوره‌های ارتوپد تا زمان بزرگسالی نیاز دارند.

طبق گفته‌های پیشتر خانه پزشک ایرانیان، میزان موثر بودن درمان به سن کودک و میزان آسیب و جراحت مفصل بستگی دارد. نوزادان معمولا با ابزار بسیار نرمی مانند Pavlik درمان می‌شوند، زیرا با پوشیدن این وسیله قسمت توپی و گرد مفصل به سمت جایگاه اصلی که در لگن قرار دارد حرکت می‌کند و در آن جای می‌گیرد. البته باید چندین ماه آن را پوشید اما این وسیله برای کودکان بزرگتر از شش ماه نتیجه مطلوبی نخواهد داشت در عوض پزشک با اعمال فشار مفصل را در جای خود قرار خواهد داد و سپس آن را به کمک گچ گرفتن کل بدن برای چندین ماه در همان وضعیت نگه می‌دارند.

اگر دررفتگی مادر زادی بسیار شدید باشد، پزشک بخشی که مفصل در آن قرار می‌گیرد و به لگن متصل می‌شود را از لگن جدا می‌کند و بخش توپی هیپ را در آن قرار می‌دهد سپس آن را دوباره به لگن متصل می‌کند، جراحی و جایگزین کردن هیپ گزینه دیگری برای کودکان بزرگتر و کودکانی که با گذر زمان مفصل آن‌ها به شدت آسیب دیده است می‌باشد.

روش های درمان دررفتگی مادرزادی

تشخیص صحیح و زودهنگام باعث می‌شود که این مشکل به راحتی حل شود به ویژه اگر کودک کمتر از شش ماه سن داشته باشد در نتیجه معاینه کودک به طور منظم در ماه‌های اولیه بسیار حائز اهمیت است و باید درست بعد از تولد به خوبی و به طور کامل معاینه شود زیرا اگر تشخیص و درمان دررفتگی مادرزادی کودک به تاخیر افتد موجب ایجاد خطر بیماری آرتروز در او خواهد شد.

چرا باید مفصل هیپ را جایگزین کرد؟

شرایطی که موجب تخریب مفصل هیپ می‌شوند و فرد مجبور به انجام جراحی خواهد شد عبارتند از:

آرتروز

معمولا با نام آرتروز ساییدگی و پارگی شناخته می‌شود، آرتروز موجب آسیب دیدن غضروفی که در انتهای استخوان قرار گرفته است می‌شود و در نتیجه حرکت آن را با مشکل مواجه می‌کند.

روماتیسم مفصلی

علت ایجاد این بیماری فعالیت بیش از حد سیستم ایمنی بدن است در این حالت روماتیسم مفصلی نوعی التهاب ایجاد می‌کند و موجب فرسایش غضروف و حتی گاهی استخوان زیر غضروف می‌گردد و نتیجه آن تخریب و تغییر شکل مفصل خواهد بود.

استئونکروز

اگر خون به میزان کافی به بافت مفصل هیپ نرسد ممکن است عواقبی مانند شکسته شدن، در رفتن، تحلیل رفتن یا تغییر شکل ایجاد کند.

تعویض مفصل هیپ

اگر درد مفصل هیپ در شما به صورت زیر است ممکن است که به تعویض مفصل هیپ نیاز باشد:

  1. احساس درد در صورت استفاده از داروها
  2. بدتر شدن درد هنگام راه رفتن حتی هنگام استفاده از واکر
  3. اختلال در خواب
  4. دشوار شدن لباس پوشیدن
  5. تاثیر گذاشتن بر نحوه بالا رفتن و پایین آمدن از پله
  6. سخت شدن برخاستن بعد از نشستن

تعویض دوباره مفصل هیپ

ممکن است که مفصل هیپ به طور ناگهانی از جای خود خارج شود به ویژه اگر در جوانی جراحی انجام داده باشید به همین دلیل نیاز است که برای دفعه دوم مفصل خود را تعویض کنید، تکنولوژی جدید مفصل‌های با کیفیت بهتری تولید خواهد کرد در نتیجه طول عمر مفصل طولانی‌تر خواهد شد.

آماده شدن برای جراحی دررفتگی

قبل از جراحی با جراح ملاقاتی خواهید داشت و او در مورد موارد زیر از شما سوال خواهد پرسید:

  1. سابقه پزشکی و داروهای مصرفی
  2. بررسی کردن مفصل هیپ شما و توجه به این که تا چه اندازه قادر هستید مفصل خود را حرکت دهید و همچنین پزشک میزان مقاومت آن و عضلات اطراف آن را ارزیابی خواهد کرد.
  3. تجویز آزمایش خون و عکس‌برداری با اشعه ایکس؛ MRI به ندرت نیاز است.

بهتر است در طول مدت معاینه شدن و ارزیابی فیزیکی از پزشک در مورد جراحی خود سوال بپرسید از او در مورد داروهایی که باید از خوردن آن‌ها قبل از جراحی اجتناب کنید یا ادامه دهید سوال کنید. چون تنباکو و دخانیات دوران ریکاوری را طولانی می‌کند در نتیجه از مصرف آن و محصولات آن حداقل برای دو ماه بعد از جراحی بپرهیزید اگر نیاز است که ترک کنید حتما در این باره با پزشک خود مشورت کنید؛ درمان‌های دندانپزشکی انجام ندهید به عنوان مثال حداقل دو هفته قبل از جراحی از سفید کردن دندان‌ها بپرهیزید.

نتیجه گیری

دررفتگی مادرزادی هیپ از جمله عارضه‌های رایج بعد از تولد نوزاد است اما با تشخیص زودهنگام می‌توان آن را درمان کرد. روش‌های درمانی بر روی نوزادانی که کمتر از شش ماه سن دارند موثرتر است و در سنین بالاتر به جراحی نیاز است در این مقاله خانه پزشک ایرانیان به بررسی دررفتگی های مادرزادی پرداخت.

منبع
mayoclinichealthpages
نمایش بیشتر

doctor.rahnama

یک تیم متخصص ارائه دهنده اطلاعات تخصصی در حوزه پزشکی و سلامت!

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا