روانشناسی

بی انگیز‌گی – دلایل ایجاد عدم اشتیاق در افراد

بی انگیزه بودن بدون شک یکی از بدترین احساسات در جهان است. وقتی بی‌انگیزه می‌شوید، شما احساس می‌کنید در زندگی جهت خاصی ندارید و حوصله هیچ چیزی را ندارید. شخص بی‌انگیزه با وجود اینکه از هیچ چیزی و هیچ جایی لذت نمی‌برد، هیچ عجله‌ای ندارد و تلاشی هم نمی‌کند که وضعیت خود را تغییر دهد. همیشه این سوال پیش می‌آید که چرا گاهی بی انگیزه می‌شویم؟ باید بگوییم بی‌انگیزگی در سطح ابتدایی تا پیشرفته خود می‌تواند دلایل و محرک‌های مختلفی داشته باشد. یکی از موضوعاتی که در این مقاله خانه پزشک ایرانیان به آن خواهد پرداخت، دلایل بی‌انگیزه شدن در زندگی، درمان سندروم بی‌‌انگیزگی، انواع بی‌انگیزگی می‌پردازیم.

علل ایجاد عدم اشتیاق

عدم اشتیاق در افراد مختلف می‌تواند دلایل متفاوتی داشته باشد در ادامه سعی کردیم به شایع‌ترین علت های عدم اشتیاق و بی میلی در افراد بپردازیم بنابراین با ما همراه باشد:

  • بدون هدف کار کردن

بزرگ‌ترین دلیل بی انگیزگی در زندگی، نداشتن هدف است. اینکه شما یک کاری را انجام می‌دهید، بدون اینکه هدف خاصی پشت آن باشد. خوشبختانه درمان سندروم بی انگیزگی به راحتی قابل درمان است. کافی است شما دریابید که در زندگی چه می‌خواهید و به دنبال چه چیزی هستید. پس از مشخص شدن اهداف براساس اهمیت و امکانات رسیدن به آن، برای رسیدن به آن‌ها برنامه‌ریزی کنید.

بیشتر بخوانید: اجتناب احتماعی چیست؟ 

علل ایجاد عدم اشتیاق

  • بی‌انگیزگی ناشی از ترس

ترس از پیشرفت مانع از جلو رفتن می‌شود، در این حالت در یک مقطع خاص از زندگی خود گیر می‌کنیم و باعث می‌شود که فقط به موفقیت های روزانه دست پیدا کنیم. رها شدن از این چرخه ترس روز به روز دشوارتر می‌شود. این به نوبه خود به نارضایتی، بی حوصلگی و بی انگیزگی تبدیل می‌شود. شما باید با ترس‌های زندگی‌ خود مواجه شوید و بتوانید آن‌ها را تا جای ممکن حل کنید. درست است که زندگی در لحظاتی می‌تواند ترسناک باشد. اما آیا ترسناک‌تر از این است که فرصت‌ها را از دست بدهید و زندگی خود را به طور کامل انجام ندهید؟

بیشتر بخوانید: چگونه واقعیت های زندگی را بپذیریم؟

  • انجام دادن کارها به دلایل اشتباه

بدن ما می‌داند که در هر شرایط مشخص چگونه عکس العمل نشان دهد و بی‌انگیزگی ممکن است نتیجه مستقیم کاری باشد که انجام می‌دهید. همیشه و در هر موقعیتی از خود بپرسید، آیا کاری که من انجام می‌دهم به دلایل درست انجام شده است؟

به عنوان مثال بگویید که شما در حال حاضر شغلی را کار می‌کنید که دستمزد خوبی دارد اما واقعاً کار مورد علاقه شما نیست. شما می‌دانید که برای ثبات مالی کار می‌کنید و این مسئله شما را در آنجا نگه می‌دارد. اما در واقع این چیزی نیست که می‌خواهید انجام دهید. این کار شما را آهسته فرسوده می‌کند و چون این موقعیت هیچیک از اهداف متعالی ذهنی شما را فراهم نمی‌کند، شما انگیزه کافی برای ادامه کار ندارید. آنچه شما نیاز دارید یک انگیزه پایدار است که اطمینان می‌دهد شما به دلایل درست کارهایی را انجام می‌دهید.

بیشتر بخوانید: الگوی استروپ چیست

  • افسردگی یا بیماری های روانی

اگرچه علائم بیماری روانی برای برخی از افراد مشهود و قابل تشخیص است، اما افرادی هستند که از بیماری‌ روانی رنج می‌برند، بدون اینکه علائمی داشته باشند.

به عنوان مثال، افراد حرفه‌ای زیادی وجود دارند که سال‌ها با دیستیمیا (نوعی افسردگی درجه پایین) دست و پنجه نرم می‌کنند، این بیماری باعث می‌شود فرد بتواند کارهای روزمره زندگی خود را انجام دهد اما دچار خستگی و بی انگیزگی می‌شود.

ممکن است که در حال کنار آمدن با بیماری های ذهنی باشید

  • عهده گرفتن مسئولیت های زیاد و غرق شدن در آن ها

بلند پرواز بودن و استفاده از حداکثر توانایی خود در انجام کارها بسیار خوب است. اما اگر بیش از حد مسئولیت به عهده بگیرید بطوری که بیش از توانایی شما باشد و خیلی شما را تحت تاثیر قرار دهد، دیگر تمایل ندارید که آن‌ها را انجام دهید. اگر عقب بیفتید، انگیزه بیشتری از دست می‌دهید و از کارهایی که قرار است انجام دهید لذت نمی‌برید و انگیزه برای دستیابی به آن‌ها را از دست می دهید. نکته کلیدی در داشتن انگیزه برای هر کاری این است که تا جایی مسئولیت خود را بپذیرید که از آن لذت هم ببرید. توانایی گذراندن روز خود بدون احساس فشار و استرس در زمان، کمک زیادی به شما می‌کند تا هدف و انگیزه خود را حفظ کنید.

  • اهداف خیلی بزرگ

همانظور که در بخش اول توضیح دادیم یکی از دلایل بی انگیزگی بی‌هدفی است. اما از طرفی اگر شما اهداف خیلی بزرگ و دور از دسترسی داشته باشید هم می‌تواند منجر به بی انگیزگی و سرخوردگی شود. اگر اهداف شما خیلی بزرگ است و انتظار بیش از حد از خود دارید، ممکن است انگیزه خود را برای پیگیری مداوم برای رسیدن به آن هدف از دست بدهید. انجام مراحل کوچک‌تر بسیار آسان‌تر است و شما را برای رسیدن به هدف نهایی بزرگ‌تر انگیزه می‌دهد.

  • تنبلی و عادت انجام ندادن کارها

برخی از افراد در طول روز هیچ کاری انجام نمی‌دهند. آن‌ها وظایف و پتانسیل‌های فراوانی دارند، اما تصمیم می‌گیرند این کار را انجام ندهند، فقط به این دلیل که دوست ندارند. و هنگامی که سرانجام برای قبول مسئولیت و نشستن جلو می‌نشینند، تعجب می‌کنند که چرا احساس بی انگیزگی می‌کنند و برای انجام کارها چنین مشکلی دارند. حقیقت این است که زندگی سخت است. شما مجبور خواهید شد کارهای زیادی انجام دهید که از آن‌ها لذت نمی‌برید تا به مسیر درست خود برگردید و زندگی مورد نظر خود را پیش بگیرید.

درمان سندروم بی انگیزگی

راهکار‌های متعددی برای درمان بی انگیزگی و بی اشتیاقی در افراد وجود دارد که بسته به شرایط روحی، کاری، تحصیلی و … متفاوت خواهد بود و کسی جز خود فرد نمیتواند تصمیم بگیرد که کدام روش درمان برای او مناسب‌تر است. در ادامه به معرفی روش‌های کارآمد جهت درمان سندروم بی انگیزگی و بی حوصلگی پرداخته ایم:

  • تعیین هدف در زندگی

همانظور که در بخش قبل توضیح دادیم، بی‌هدف بودن مهم‌ترین دلیل بی انگیزگی برای ادامه زندگی است. لازم است برای زندگی خود هدف تعیین کنید. برای انجام کلیه کارهای خود هدف تعیین کنید. اگر هدف خیلی بزرگی دارید، آن را به اهداف کوچک‌تر و قابل دسترس‌تر تقسیم کنید. چون اهداف بزرگ و دور از دسترس خود از دلایل ایجاد بی انگیزگی هستند.

  • توجه بیشتر به سلامت روان

همه‌ی ما فکر می‌کنیم بیماری روانی داشتن خیلی مشکل حادی است، و حتما افرادی که در حد بستری شدن در بیمارستان‌های روانی هستند با علائم خاص، نیاز است که برای درمان به روانپزشک مراجعه کنند. این درحالی است که بسیاری از مشکلات و بیماری‌های مربوط به روح و روان ابتدا نمودهای خیلی کمرنگی در زندگی دارند، یکی از این نمودها بی انگیزگی و احساس پوچی است. شما باید به دنیال راهکارهایی برای درمان پوچی و بی‌انگیزگی خود باشید. چرا که اگر بی‌انگیزگی را در مراحل ضعیف‌تر درمان نشود به مشکلات بزرگ‌تر و افسردگی‌های حاد تبدیل می‌شوند و آن موقع است که باید به دنبال درمان افسردگی و بی انگیزگی باشید. همانطور که به محض مشاهده علائم یک بیماری جسمی کوچک مانند سرماخوردگی به پزشک مراجعه می‌کنید، به فکر سلامت روان خود هم باشید.

  • ایجاد تعادل بین انجام کارها

همانطور که قبلا اشاره کردیم، انجام ندادن کارها و تنبلی و به‌عهده گرفتن مسئولیت‌های بیش از حد، هر دو می‌توانند به بی‌انگیزگی منجر شوند. پس ما باید توانایی‌های خود را بشناسیم و متناسب با آن مسئولیت به عهده بگیریم. سعی کنید در زندگی انسان مفیدی باشید. مفید بودن یکی از خوشایندترین حس‌هایی است که هر فرد در زندگی می‌تواند تجربه کند. پس نه خود را بدون کار بگزارید و نه بیش از حد کار انجام دهید. برای کارها ارزش‌گذاری کنید و با اولویت آن‌ها را انجام دهید.

انواع بی انگیزگی و راه های درمان

انواع بی انگیزگی

بی انگیزگی انواع مختلفی دارد که لازم است همه‌ی آن‌ها را بشناسید تا چنانچه با این مشکل دست و پنجه نرم می‌کنید بدانید که دچار کدام نوع از بی انگیزگی می‌باشید. با ما همراه باشید تا به معرفی انواع مختلف بی انگیزگی بپردازیم:

  • بی انگیزه و بی اشتیاق شدن در زندگی

همه‌ی ما در زندگی احساس پوچی و بی‌انگیزگی کرده‌ایم. بسیاری از این موارد مقطعی بوده و رفع شده اما در برخی موارد در همه‌ی وجود ما ریشه دوانده و به یک مشکل جدی تبدیل می‌شود. یکی از دلایلی اصلی بی‌انگیزگی در زندگی این است که هنوز جایگاه خود را در زندگی نشناخته‌ایم و از مسئولیت‌ها و در ازای آن حقوق خود بی‌خبریم. اگر متاهلید این بی‌انگیزگی می‌تواند به دلایلی همچون عدم درک متقابل، علاقه نداشتن به همسر و زندگی مشترک، کار و مسئولیت‌های زیاد و … ناشی شود.

  • بی انگیزه و بی اشتیاق شدن در محیط کار

گاهی شخص نسبت به کار کردن و محیط کار خود دچار بی‌انگیزگی می‌شود. در این حالت فرد نسبت به سرکار رفتن و انجام وظایف خود، میل و رغبتی در خود نمی‌بیند. این بی انگیزگی به محیط کار می‌تواند از دلایل متفاوتی داشته باشد. برخی از این دلایل عبارتند از: بی علاقگی به شغل خود، حقوق و مزایای پایین، جو سنگین و غیردوستانه در محیط کار، سختگیری بیش از حد مافوق، قرار نگرفتن در ردیف شغلی مناسب با مدرک تحصیلی و توانایی‌ها و …

  • بی انگیزه شدن برای درس خواندن

یکی از مشکلاتی که در دانش‌آموزان و دانشجویان مشاهده می‌شود، عدم انگیزه در درس خواندن است. این بی انگیزگی مانند همه‌ی مشکلات روحی و روانی از جایی نشات می‌گیرد و دلایل مختلفی دارد. از میان این دلایل می‌توان به مواردی همچون: نداشتن برنامه‌ریزی مناسب، تنبلی و بی حوصلگی، اعمال فشار و زور والدین، تحصیل در رشته‌ای که به آن علاقه ندارید، مشخص نبودن آینده شغلی، کمبود امکانات و … اشاره کرد.

درمان بی انگیزگی تحصیلی

همانطور که اشاره کردیم بی انگیزگی تحصیلی، یکی از انواع بی‌انگیزگی است. جامعه باید این نوع بی‌انگیزگی را جدی بگیرد چرا که دانش‌آموزان و دانشجویان پایه‌های آینده جامعه از هر جنبه‌ای هستند و آسیب آن‌ها به منزله آسیب به ریشه‌های جامعه است تعریف بی‌انگیزگی تحصیلی از اسم آن کاملا قابل برداشت است. باید بگوییم بی‌انگیزگی تحصیلی به معنی عدم انگیزه و شوق کافی برای ادامه درس خواندن در سطح مدرسه و یا دانشگاه است. در بخش قبل برخی از دلایل بی‌انگیزگی تحصیلی بیان شد. حال در ادامه به روش‌های درمان بی‌انگیزگی تحصیلی دانشجویان می‌پردازیم.

درمان بی انگیزگی تحصیلی دانشجویان

  1. اولین راه برای جلوگیری از بی انگیزگی تحصیلی، تحصیل در رشته‌ای است که به آن علاقه دارید. حتی اگر این اشتباه را مرتکب شده‌اید هیچوقت دیر نیست شما می‌توانید تحصیل خود را در رشته مورد علاقه‌تان ادامه دهید.
  2. ایجاد تصویری روشن از آینده شغلی: همه‌ی افراد درکنار علاقه به رشته خود برای پیدا کردن شغل و امرار معاش به دانشگاه می‌روند و ادامه تحصیل می‌دهند. مسئولان باید زمینه‌ها و ظرفیت‌های شغلی لازم را برای دانجشویان جامعه فراهم کنند. یکی از راه‌‌حل‌ها سرمایه‌گذاری‌های داخلی است که به ایجاد فرصت‌های شغلی منجر می‌شود.
  3. یکی از دلایل بی‌انگیزگی سخت‌گیری بیش از حد دانشگاه است که گاهی نتیجه عکس می‌دهد و منجر به بی علاقگی و بی انگیزگی دانشجو می‌شود. وزارت علوم باید یک دستورالعمل مناسب تعربف کند و همه‌ دانشگاه‌ها از آن پیروی کنند.
  4. افزایش ظرفیت بیش از حد دانشگاه‌ها و عدم شایسته سالاری منجر به بی‌ارزش شدن مدارک تحصیلی شده است. بسیاری از ما بارها مشاهده کرده‌ایم که یک شخص در یک جایگاه شغلی و اجتماعی قرار گرفته است که اصلا استحقاق آن را ندارد. درحالی که افرادی هستند که از هر لحاظی قابلیت دارند و جز دانشجویان توانا بوده‌اند و یا بیکارند و یا در یک سطح پایین‌تر از خود درحال کار کردن هستند. دولت‌ها و جوامع باید تا حدامکان از این موارد دوری کنند و معیار انتخاب افراد توانایی‌های آن‌ها باشد نه چبز دیگر.

منبع
lifehackverywellmindsciencedirect
نمایش بیشتر

doctor.rahnama

یک تیم متخصص ارائه دهنده اطلاعات تخصصی در حوزه پزشکی و سلامت!

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا