گوارش و کبد
موضوعات داغ

زخم معده – علائم و نشانه های زخم معده(Stomach ulcer)

زخم معده یک بیماری گوارشی است که خود را با ایجاد زخم‌هایی در پرز‌های موجود در معده نشان می‌دهد، این زخم‌ها می‌توانند در روده نیز به وجود آیند جایی که روده به معده متصل می‌شود که معمولا زخم اثنی عشر نامیده می‌شود؛ زخم معده و اثنی عشر معمولا با نام مشترک زخم معده شناخته می‌شوند در این مقاله  خانه سلامت ایران از اصطلاح زخم معده استفاده می‌کند اما همه اطلاعات بین دو بیماری مشترک است در ادامه با زخم معده و بیماری‌های مربوط به آن آشنا خواهید شد.

علائم و نشانه های زخم معده(Stomach ulcer)

متداول‌ترین نشانه‌ی این بیماری سوزش یا احساس درد در ناحیه میانی شکم است اما زخم معده معمولا دردناک نیست و اکثر بیماران علائم دیگری را مانند سوزش سر معده، حالت تهوع و سو هاضمه نیز تجربه می‌کنند.

علائم و نشانه های زخم معده

درد در ناحیه شکم

درد ناشی از زخم معده می‌تواند از قسمت میانی شکم شروع شود و به گردن برسد و از سمت پایین تا زیر شکم و پشت کشیده شود، این درد می‌تواند از چند دقیقه تا چند ساعت به طول انجامد. غالبا چند ساعت بعد از غذا خوردن شروع خواهد شد و ممکن است که نیمه‌های شب فرد را از خواب بیدار کند؛ مصرف داروهای سوء هاضمه می‌تواند به طور موقت درد را تسکین دهند اما اگر به درمان زخم معده پرداخته نشود درد دوباره باز خواهد گشت.

مراجعه به پزشک

اگر احساس می‌کنید معده‌تان به مشکل جدید مبتلا شده است بهتر است به پزشک مراجعه کنید همچنین اگر هر کدام از علائم زیر را در خود مشاهده می‌کنید به فوریت‌های پزشکی مراجعه کنید:

  1. استفراغ خونی
  2. خون موجود در استفراغ می‌تواند قرمز روشن یا قهوه‌ای تیره باشد
  3. دفع مدفوع تیره و چسبناک
  4. درد ناگهانی و شدید در شکم که به مرور بدتر می‌شود

این علائم می‌توانند نشانه خونریزی داخلی باشد پس آن‌ها را جدی بگیرید.

علت ایجاد زخم معده

زخم معده زمانی ایجاد می‌شود که لایه محافظتی معده در برابر اسید دچار آسیب شود و این اتفاق به تخریب دیواره معده کمک می‌کند که به دلایل زیر ایجاد شده است:

  1. عفونت با باکتری هلیکوباکتر پیلوری(H. Pylori bacteria)
  2. استفاده از داروهای غیر استروئیدی ضد التهابی مانند ایبوپروفن یا آسپرین به ویژه اگر برای مدت طولانی و با دوز بالا مصرف شوند

در گذشته تصور بر این بود که استرس و برخی از غذاها موجب ایجاد زخم معده می‌شوند اما با یافتن شواهد جدید به این نتیجه رسیده‌اند که این موارد تنها جزئی از علت‌ها محسوب می‌شوند.

افراد در خطر زخم معده

اگرچه ابتلا به این بیماری امری عادی است اما تعداد افراد مبتلا به آن مشخص نیست، زخم معده می‌تواند افراد را در هر سنی تحت تاثیر قرار دهد از جمله کودکان اما غالبا در افراد مسن بالای ۶۰ سال رایج است و مردان بیشتر از زنان به آن مبتلا می‌شوند.

تشخیص زخم معده

پزشک ابتدا در مورد علائم و سابقه پزشکی بیمار خواهد پرسید و ممکن است نفخ و احساس درد در شکم را مورد بررسی قرار دهد این معاینه ممکن است که برای تشخیص بیماری کافی باشد؛ مطمئن‌ترین راه برای تشخیص زخم معده انجام تست آندوسکوپی (Endoscopy) است که توسط مجموعه‌ای از امواج اشعه ایکس تهیه می‌شود؛ این تست به پزشک این اجازه را می‌دهد که لوله‌ای نازک را از راه گلو وارد معده و روده کوچک کند، نوعی دوربین خاص به لوله متصل است که امکان تصویر برداری از معده را فراهم می‌آورد، گاهی ممکن است که از زخم ایجاد شده نمونه‌برداری شود تا تست هلیکو پیلوری باکتر انجام شود؛ معمولا خون، تنفس و نمونه مدفوع برای انجام تست باکتری مورد بررسی قرار می‌گیرد.

انواع زخم معده

  1. زخمی که در پرزهای موجود در معده ایجاد می‌شود.
  2. زخم ایجاد شده در اثنی عشر که دقیقا در محلی است که روده کوچک به معده متصل می‌شود، روده کوچک اندامی است که مسئولیت جذب مواد غذایی را به عهده دارد.

انواع زخم معده

درمان زخم معده

با شروع درمان زخم معده تمام زخم‌های به وجود آمده طی یک یا دو ماه از بین خواهند رفت و درمان انتخابی، به علت ایجاد کننده زخم معده وابسته است؛ برای برخی از افراد پمپ محدود کننده پروتون تجویز می‌شود تا میزان اسید تولیدی در معده را کاهش دهد و به زخم‌ها اجازه می‌دهند که به صورت طبیعی درمان شوند؛ اگر علت ایجاد زخم معده هلیکو پیلوری باکتری باشد آنتی‌بیوتیک تجویز خواهد شد تا به از بین رفتن باکتری‌ها کمک کند و همچنین از بازگشت دوباره این بیماری نیز جلوگیری خواهد کرد؛ اگر عامل ایجاد کننده، داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی باشند پزشک پمپ محدود کننده پروتون تجویز خواهد کرد و همچنین در مورد نحوه‌ی ادامه داروهای پیشین با بیمار صحبت خواهد کرد و ممکن است که داروی جایگزین تجویز کند؛ اگرچه با پیگیری و دنبال کردن روند درمان، بیماری بهبود می‌یابد اما ممکن است بعد از درمان دوباره باز گردد.

عوارض زخم معده

زخم معده نسبتا عوارض خاصی برای سلامتی فرد ندارد اما در مواردی ویژه ممکن است که حیات فرد را تهدید کند:

  1. خونریزی داخلی به دلیل زخم معده
  2. پرزهای موجود در معده در مکانی که زخم ایجاد شده است به طور کامل باز شوند
  3. این بیماری از حرکت مواد غذایی در طول سیستم گوارش جلوگیری خواهد کرد

سرطان معده (Stomach cancer)

پیلوری باکتریا یکی از عوامل ایجاد کننده زخم معده است، این باکتری با ایجاد عفونت موجب سرطان معده نیز می‌شود؛ زخم‌ها در بعضی مواقع باز هستند در نتیجه این باکتری با وارد شدن به آن‌ها موجب عفونی شدن آن‌ها می‌گردد همچنین موجب تغییر یا موتاسیون در DNA و تخریب سلول‌های پرز‌‌های معده می‌شوند؛ در صورتی که التهاب برای مدت طولانی درمان نشود به التهاب مزمن تغییر حالت می‌دهد و حتی ممکن است که به سرطان معده منجر شود.

سرطان معده

درمان ‌های طبیعی برای زخم معده

ویتامین E

مصرف ۳۰۰ میلی‌گرم از ویتامین E در روز می‌تواند به طور موثری در درمان زخم ایجاد شده در معده موثر باشد.

موز

موز نرسیده و کال مخاط درون معده را افزایش می‌دهد که این خود باعث پوشش و حفاظت از زخم‌ها و همچنین کمک به درمان سریع‌تر آن‌ها می‌شود؛ همچنین موز کال رشد سلول‌ها در معده را بهبود می‌بخشد.

سیر

تحقیقات نشان‌داده‌اند که سیر باکتری‌های هلیکو پیلوری را در فاز سکون نگه می‌دارد و از رشد آن‌ها جلوگیری می‌کند همچنین سیر به دلیل خاصیت ضد باکتریایی که دارد به مبارزه با آن‌ها می‌پردازد و محدودشان می‌کند.

کلم

همان طور که در بدن شما باکتری‌های مفید وجود دارند، باکتری‌های ایجاد کننده زخم در دستگاه گوارش نیز که در فاز سکون خود هستند در معده وجود دارند؛ یکی از راه‌های نگهداری باکتری‌های مفید در سیستم گوارش استفاده منظم از غذاهایی است که حاوی لاکتیک اسید تخمیری هستند؛ استفاده از غذاهای خانگی، سبزیجات مانند کاهو و کلم، ماست، آب کلم برای حفظ باکتری‌های مفید توصیه می‌شود.

عسل

عسل به دو دلیل یکی از داروهای طبیعی برای درمان زخم‌ها است، ابتدا به دلیل وجود گلوکز اکسیداز که آنزیمی است که در عسل به وفور یافت می‌شود و هیدروژن پراکسیداز تولید می‌کند و در نتیجه باکتری‌های موجود در زخم معده را از بین می‌برد و دلیلی دوم خاصیت ضد باکتری‌های عسل است. مصرف یک قاشق غذا خوری در روز می‌تواند به رفع زخم‌های دستگاه گوارش کمک زیادی کند.

نتیجه گیری

زخم معده از جمله بیماری‌های دستگاه گوارش است که به دلیل عفونت ایجاد شده توسط باکتری و مصرف زیاد داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی ایجاد می‌شود؛ در صورتی که این بیماری جدی گرفته نشود و فورا درمان نشود منجر به خونریزی داخلی یا سرطان معده می‌شود. خانه سلامت ایران در این مقاله به معرفی این بیماری پرداخت.

منبع
nhswebmdoncnursingnewsnew
نمایش بیشتر

doctor.rahnama

یک تیم متخصص ارائه دهنده اطلاعات تخصصی در حوزه پزشکی و سلامت!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا