بیماری های ریوی

علائم آسم – تنگی نفس، نحوه درمان آسم و انواع آن

آسم یک بیماری التهابی ریوی است و موجب اختلال در تنفس فرد می‌شود و حتی در برخی از موارد فعالیت‌های فیزیکی فرد را با مشکل مواجه می‌کند و گاهی آن‌ها را غیر ممکن می‌سازد؛ طبق تحقیقات انجام شده ۲۵ میلیون از آمریکایی‌ها به تنگی نفس مبتلا هستند. برای آشنایی بیشتر با بیماری آسم بهتر است که ابتلا در مورد سیستم تنفسی اطلاعات بیشتری کسب کنید، در ادامه این مقاله تیم خانه سلامت ایران اطلاعات لازم را در اختیار شما قرار خواهند داد.

آشنایی با سیستم تنفسی

به طور معمول با هر دم، هوا از راه بینی یا دهان ابتدا وارد گلو و بعد مجرای تنفسی (نای) و در آخر وارد ریه‌ها می‌شود، درون ریه مسیر‌های بسیار کوچکی (نایژه) وجود دارند که وظیفه آن‌ها انتقال هوا به درون جریان خون است؛ آسم زمانی ایجاد می‌شود که ماهیچه‌های اطراف نای سفت و سخت می‌شوند، مخاط درون نای را پر می‌کند و میزان جریان هوای عبوری از نای را کاهش می‌دهند، این شرایط موجب ایجاد حملات آسمی می‌گردد.

علائم آسم

علائم آسم

رایج‌ترین نشانه بیماری آسم خس خس سینه و ایجاد صدا‌های اضافی هنگام تنفس است، دیگر علائم تنگی نفس عبارتند از:

  1. سرفه، به ویژه در شب، هنگام خنده یا حین ورزش کردن
  2. احساس فشار در ناحیه قفسه سینه
  3. تنفس‌های کوتاه
  4. ایجاد مشکل در صحبت کردن به دلیل کمبود اکسیژن
  5. درد
  6. خستگی

نوع آسمی که فرد به آن مبتلا است را می‌توان با توجه به علائم آن تشخیص داد، البته وجود این علائم در افراد حتما نشان دهنده این نیست که به آسم مبتلا شده است و اگر احساس می‌کنید تعداد زیادی از این نشانه‌ها را دارید بهتر است که به پزشک مراجعه کنید.

انواع آسم

آسم دارای انواع مختلفی است و معمول‌ترین نوع آن آسم برونشیال است که نایژه‌های درون ریه را تحت تاثیر قرار می‌دهد؛ دو نوع دیگر آسم شامل آسم کودکی و آسم بزرگسالی است که در آسم بزرگسالی علائم آن تا سن ۲۰ سالگی ظاهر نخواهند شد، دیگر انواع آسم را در ادامه معرفی خواهیم کرد:

آسم حساسیتی (Allergic)

حساسیت‌ها یکی از عوامل رایج ایجاد آسم هستند و منشا این حساسیت‌ها می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

  1. موی حیوانات خانگی مانند سگ و گربه
  2. غذاها
  3. قارچ
  4. آلودگی
  5. گرد و غبار

این نوع آسم معمولا فصلی است و بعد از اتمام فصل از بین خواهد رفت.

انواع آسم

آسم غیر حساسیتی

ترکیبات تحریک کننده موجود در هوا نیز می‌توانند موجب تحریک ریه فرد شوند و ایجاد بیماری آسم کنند، تحریک کننده‌هایی از قبیل:

  1. دود ناشی از سوختن چوب
  2. دود سیگار
  3. هوای سرد
  4. آلودگی هوا
  5. بیماری‌های ویروسی
  6. محصولات و شوینده‌هایی که در خانه مورد استفاده قرار می‌گیرند
  7. عطر‌ها

آسم شغلی

آسم شغلی نوعی تنگی نفس است که به دلیل آلودگی محیط کار در فرد ایجاد می‌شود آلودگی هایی مانند:

  1. گرد و غبار
  2. رنگ
  3. وجود انواع گازها و سوخت‌های متنوع
  4. مواد شیمیایی صنعتی
  5. پروتئین‌های حیوانی
  6. لاتکس موجود در مواد لاستیکی

آسم ورزشی

این نوع آسم فرد را چند دقیقه بعد از شروع ورزش یا ۱۰ تا ۱۵ دقیقه بعد از آغاز فعالیت بدنی تحت تاثیر قرار می‌دهد، ۹۰ درصد از افراد مبتلا به آسم این نوع تنگی نفس را تجربه می‌کنند.

آسم ناشی از مصرف آسپرین

این نوع آسم معمولا بعد از استفاده از آسپرین یا دیگر داروهای غیر استروئیدی ضد التهابی مانند ناپروکسن یا ایبوپروفن در فرد ایجاد می‌شود و علائم آن ممکن است که بین چند دقیقه تا چند ساعت بعد از مصرف دارو خود را نشان دهند؛ بیمارانی که از این نوع تنگی نفس رنج می‌برند معمولا دارای پولیپ (Polyp) بینی هستند؛ علائم این نوع تنگی نفس به طور ناگهانی بین بازه سنی ۲۰ تا ۵۰ سال در فرد ظاهر می‌شود.

آسم شبانه

علائم و نشانه‌های این آسم در شب شدت بیشتری می‌یابد و از عواملی که موجب بدتر شدن آن هنگام شب می‌شوند می‌توان به  سوزش سر دل، موی حیوانات خانگی و گرد و خاک اشاره کرد.

آسم عصبی

در مواقعی که شخص به آسم مبتلاست، اگر دچار استرس شود بیشتر متوجه علائم مضطرب کننده و آسم خواهد گردید. وقتی که فرد مبتلا به آسم دچار سرفه شدید شود میتواند مضطرب کننده باشد که سبب بدتر شدن علائم آسم و تاثیرات منفی به همراه خواهد داشت.

تشخیص تنگی نفس

اگر تصور می‌کنید که به آسم مبتلا شده‌اید حتما به پزشک مراجعه کنید؛ پزشک ابتدا به صورت فیزیکی بیمار را معاینه می‌کند و سپس از او در مورد سابقه پزشکی می‌پرسد بعد از این مرحله نوبت به انجام تست‌ ریه می‌رسد دسته‌بندی تست‌های ریه به صورت زیر است:

اسپیرومتری (Spirometry)

این تست ساده‌ترین روش اندازه‌گیری میزان هوای خروجی از ریه بیمار و شدت خروج هوا است.

تشخیص تنگی نفس

پیک فلو (Peak flow)

این تست نشان می‌دهد که ریه بیمار چه میزان هوا را به سمت بیرون می‌فرسد، این تست دقت کمتری نسبت به اسپیرومتری دارد اما یک تست ساده و راحتی است که می‌توان در خانه نیز آن را انجام داد حتی قبل از این که نشانه‌ای از آسم در خود ببینید و فقط برای مطمئن شدن در سلامت ریه‌ها؛ تست پیک فلو به فرد کمک می‌کند تا از عواملی که آسم را او را شدید‌تر می‌کند آگاه شود.

متاکولین (Methacholin challenge)

تست متاکولین بیشتر برای افراد بزرگسال توصیه می‌شود و در صورتی بیمار باید این تست را انجام دهد که روش‌های پیشین جوابگو نبوده‌اند؛ برای انجام تست بیمار ماده شیمیایی به نام متاکولین را استنشاق می‌کند تا مشخص شود مسیر تنفسی او چقدر باریک شده‌است، اگر نتیجه تست نشان دهد که حداقل ۲۰ درصد از مسیر تنفسی باریک شده است فرد مبتلا به آسم است و پزشک در انتها داروهایی برای رفع اثر متاکولین تجویز خواهد کرد.

تست دمیدن نیتریک اکسید

بیمار به درون لوله‌ای که به دستگاهی متصل است می‌دمد تا میزان نیتریک اسید موجود در بازدم او اندازه‌گیری شود؛ گاز نیتریک اسید به طور طبیعی در بدن تولید می‌شود اما اگر مسیر تنفسی ملتهب باشد میزان این گاز در بازدم بیش‌تر خواهد بود.

عکس برداری از سینه با اشعه ایکس

عکس رادیولوژی مخصوص تشخیص آسم نیست و پزشک برای اطمینان از این که مشکل دیگری موجب ایجاد آسم نشده باشد آن را توصیه می‌کند؛ در این تست میزان کمی اشعه ایکس به بدن بیمار تابانده می‌شود تا تصویر واضحی از قفسه سینه نشان داده شود.

سی تی اسکن (CT)

در این تست به کمک اشعه ایکس از قفسه سینه عکس‌برداری می‌کنند اما تمام این تصاویر در کنار هم قرار می‌گیرند و تصویر واضحی از درون بدن ارائه می‌دهد؛ تصاویر گرفته شده از سینوس‌ها و ریه‌ها می‌توانند مشکلات فیزیکی یا نوع بیماری را مشخص کنند به طور مثال به کمک این تست می‌توان از وجود عفونت با خبر شد و عفونت موجب مشکلات تنفسی یا بدتر شدن مشکلات تنفسی خواهد شد.

درمان آسم

درمان آسم

آسم درمان‌های متفاوتی دارد که با توجه به نوع علائم بیمار پزشک درمان مخصوص را تجویز خواهد کرد در ادامه به برخی از این راه‌های درمان اشاره خواهیم کرد:

استنشاق کورتیکواستروئید (Corticosteroids)

این روش درمان به زمان نیاز دارد و در طولانی مدت می‌تواند به بهبود بیماری کمک کند به این معنی که بیمار نیاز دارد که هر روز از کورتیکواستروئید استفاده کند تا بتواند تنگی نفس خود را تحت کنترل بگیرد، این دارو از تورم مسیر تنفسی می‌کاهد و به بدن کمک می‌کند تا مخاط کمتری تولید کند؛ برای استفاده از این دارو باید از وسیله مخصوصی استفاده کرد.

تعدیل کننده‌های لکوترین (Leukotriene modifiers)

این نوع درمان همانند روش قبل در طولانی مدت تاثیر خود را می‌گذارد و از ایجاد حملات آسمی در فرد جلوگیری می‌کند، می‌توانید داروی لکوترین را به صورت قرص و یک بار در روز مصرف کنید.

نتیجه گیری

آسم یا همان تنگی نفس یک بیماری تنفسی است که در اثر ملتهب شدن مسیر تنفسی و ریه‌ها ایجاد می‌شود؛ از علائم آسم می‌توان به مسدود شدن مسیر تنفسی، التهاب و تحریک مسیر تنفسی اشاره کرد؛ تیم خانه سلامت ایران توصیه می‌کند که در صورت مشاهده هر کدام از علائم به پزشک متخصص در این زمینه مراجعه کنید.

منبع
healthlinewebmd
نمایش بیشتر

doctor.rahnama

یک تیم متخصص ارائه دهنده اطلاعات تخصصی در حوزه پزشکی و سلامت!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا