بیماری های ریوی

بیماری فیبروز ریوی – علائم، غلل و نحوه درمان آن

فیبروز ریوی یک نوع بیماری سیستم ریوی است که در اثر آسیب دیدن و زخم شدن بافت ریه ایجاد می‌شود، بافت ضخیم و سفت در ریه‌ها عملکرد صحیح آن‌ها را دشوارتر می‌کند، با پیشرفت بیماری، فرد به تدریج دچار تنگی نفس می‌شود؛ زخم همراه با فیبروز می‌تواند توسط عوامل زیادی ایجاد شود اما در بیشتر موارد پزشکان می‌توانند علت این مشکل را شناسایی کنند، در صورتی که علت فیبروز ریوی مشخص نشود، این بیماری فیبروز ریوی ایدیوپاتیک نامیده می‌شود. آسیب ریه که به دلیل فیبروز ایجاد می‌شود قابل برگشت نیست، با این حال داروها و روش‌های درمانی گاهی اوقات به کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی کمک می‌کنند، به عنوان مثال، در برخی از افراد پیوند ریه ممکن است گزینه مناسبی باشد. در این مطلب سایت سلامت و پزشکی خانه سلامت ایران قصد دارد اطلاعات جامعه و مفیدی در مورد بیماری زخم در بافت ریه ارائه کند.

فیبروز ریه چیست؟

کلمه فیبروز به معنی بافت اسکار است و فیبروز در ریه به معنی زخم‌های موجود در ریه است، این زخم‌ها شبیه زخم‌هایی هستند که در اثر آسیب‌‎های قدیمی یا جراحی بر روی پوست ایجاد می‌شوند، بنابراین در ساده‌ترین مفهوم، فیبروز ریوی به معنی جای زخم در ریه‌ها است؛ با گذشت زمان بافت اسکار می‌تواند ریه طبیعی و سالم را از بین برده و دریافت اکسیژن به خون را سخت کند، سطح اکسیژن پایین و بافت اسکار در ریه می‌تواند باعث تنگی نفس به ویژه در هنگام راه رفتن و ورزش کردن شود؛ فیبروز تنها به یک بیماری خاص اشاره ندارد و این مشکل بیش از ۲۰۰ نوع بیماری مختلف ریوی شبیه به هم را شامل می‌شود و خود بیماری فیبروز نیز در یک گروه بزرگتر از بیماری‌های ریه به نام بیماری بینابینی ریه قرار می‌گیرد، این گروه شامل تمام بیماری‌هایی است که در ریه التهاب یا زخم ایجاد می‌کنند، برخی از بیماری‌های بینابینی ریه شامل بافت اسکار نیستند، زمانی که یک بیماری بینابینی ریه شامل بافت اسکار در ریه باشد، فیبروز ریه نامیده می‌شود.

فیبروز ریه چیست؟

فیبروزیس ریوی ایدیوپاتیک چیست؟

فیبروز ریوی ایدیوپاتیک نوعی زخم ریوی است که علت ایجاد آن مشخص نمی‌باشد، برای تشخیص این بیماری پزشک یک شرح کامل از بیمار برای شناسایی علل احتمالی یا سایر بیماری‌هایی که منجر به زخم می‌شوند را تهیه می‌کند، در صورت تشخیص، جای زخم به مرور زمان بدتر می‌شود و نفس کشیدن را دشوار می‌کند، پس از آن ریه‌ها نمی‌توانند اکسیژن کافی برای اکسیژن رسانی خون دریافت کنند؛ فیبروز ریوی ایدیوپاتیک نوعی بیماری بینابینی ریه است که در درجه اول بافت و فضای اطراف کیسه‌های هوایی در ریه‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهد و مستقیماً بر مجاری تنفسی یا عروق خونی تاثیر نمی‌گذارد.

علائم بیماری فیبروز ریه

علائم و نشانه‌های زخم ریه ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  1. تنگی نفس
  2. سرفه خشک
  3. خستگی
  4. کاهش وزن بدون دلیل
  5. درد عضلات و مفاصل
  6. پهن و گرد شدن نوک انگشتان دست و پا

روند فیبروز در ریه ها و شدت علائم آن می‌تواند به طور قابل توجهی از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد، این بیماری در برخی از افراد سریعتر رشد می‌کند و در موارد دیگر علائم ممکن است در طی ماه‌ها یا سال‌ها با سرعت کندی پیشرفت کند.

علائم بیماری فیبروز ریه

علل ابتلا به فیبروز ریوی

فیبروز در ریه‌ها باعث زخم شدن بافت اطراف و بین کیسه‌های هوا در ریه‌ها می‌شود، این امر سبب می‌شود که ورود اکسیژن به جریان خون دشوار شود، این آسیب می‌تواند توسط عوامل مختلفی از جمله قرار گرفتن طولانی مدت در معرض برخی از سموم، شرایط خاص پزشکی، پرتو درمانی و برخی از داروها ایجاد شود؛ عوامل ایجاد زخم در بافت ریه ممکن است شامل موارد زیر باشد:

عوامل شغلی و محیطی

قرار گرفتن طولانی مدت در معرض تعدادی از سموم و آلاینده‌ها می‌تواند به ریه آسیب برساند، این شامل موارد زیر است:

  1. گردوغبار سیلیس
  2. الیاف آزبست
  3. گرد و غبار های فلزی سخت
  4. گرد و غبار زغال سنگ
  5. گردوغبار دانه ها
  6. فضله پرندگان و حیوانات

پرتو درمانی

برخی از افرادی که تحت پرتو درمانی برای درمان سرطان ریه یا پستان قرار می‌گیرند، علائم آسیب ریه را ماه‌ها یا گاهی اوقات سال‌ها پس از درمان اولیه از خود بروز می‌دهند، شدت آسیب ممکن است به موارد زیر بستگی داشته باشد:

  1. چه مقدار از ریه در معرض تابش قرار می‌گیرد
  2. مقدار کل اشعه تابانده شده
  3. استفاده یا عدم استفاده از شیمی درمانی
  4. وجود بیماری‌های زمینه‌ای ریه

داروها

بسیاری از داروها می‌توانند به ریه‌ها آسیب برسانند، به ویژه داروهایی مانند:

  1. داروی شیمی درمانی
  2. داروهای قلب
  3. داروهای ضد التهاب

شرایط پزشکی

آسیب ریه می‌تواند در اثر تعدادی از شرایط پزشکی ایجاد شود، این ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  1. درماتومیوزیت
  2. پلی میوزیت
  3. بیماری های بافت همبند ترکیبی
  4. لوپوس اریتماتوی سیستمیک
  5. روماتیسم مفصلی
  6. سارکوئیدوز
  7. اسکلرودرمی
  8. ذات الریه

بسیاری از موارد و شرایط می‌توانند منجر به ایجاد فیبروز در ریه‌ ها شوند، با این حال، گاهی اوقات ممکن است علت ایجاد این بیماری مشخص نباشد که به آن فیبروز ریه ایدیوپاتیک گفته می‌شود، محققان عوامل تحریک کننده این بیماری را شامل ویروس‌ها و قرارگرفتن در معرض دود تنباکو می‌دانند، همچنین فیبروز ریوی ایدیوپاتیک ممکن است ناشی از ژنتیک و وراثت باشد.

عوامل خطرزای ابتلا به فیبروز ریوی

عوامل خطرزای ابتلا به فیبروز ریوی

عواملی که افراد را مستعد ابتلا به این بیماری می‌کند عبارتند از:

  1. سن: اگرچه در بیشتر موارد بافت اسکار در ریه ‌ها در کودکان و نوزادان تشخیص داده می‌شود، اما این اختلال می‌تواند بزرگسالان میانسال و مسن را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
  2. جنسیت: فیبروز ریوی ایدیوپاتیک زنان را بیشتر از مردان تحت تاثیر قرار می‌دهد.
  3. سیگار کشیدن: افراد سیگاری و همچنین افرادی که سابقه مصرف دخانیات دارند در معرض آلاینده‌هایی هستند که به ریه‌ها آسیب می‌رسانند، این امر خطر ابتلا به بیماری زخم در بافت ریه را افزایش می‌دهد.
  4. عوامل ژنتیکی: برخی از انواع بیماری فیبروز در ریه‌ها ناشی از عوامل ژنتیکی هستند.

عوارض بیماری فیبروز ریوی

عوارض بیماری بافت اسکار در ریه ها ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  1. فشار خون بالا در ریه‌ها: برخلاف فشار خون بالای سیستمیک، این شرایط تنها عروق موجود در ریه‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهد، این امر زمانی شروع می‌شود که کوچکترین رگ و مویرگ‌ها توسط بافت اسکار فشرده شده و باعث افزایش مقاومت در برابر جریان خون در ریه‌ها می‌شوند، این امر به نوبه خود باعث افزایش فشار در عروق ریوی و محفظه تحتانی بطن راست می‌شود.
  2. نارسایی بطن راست: این وضعیت جدی زمانی رخ می‌دهد که ناحیه پایین سمت راست قلب باید بیش از حد معمول خون را پمپاژ کرده تا از طریق شریان‌های ریوی که تا حدی مسدود شده‌اند، عبور کنند.
  3. نارسایی تنفسی: این امر اغلب آخرین مرحله از بیماری مزمن ریه است و زمانی رخ می‌دهد که سطح اکسیژن خون به طور خطرناکی پایین می‌آید.
  4. سرطان ریه: فیبروز در ریه‌ ها همچنین می‌تواند خطر ابتلا به سرطان ریه را افزایش ‌دهد. پیشرفت این بیماری ممکن است منجر به عوارضی مانند لخته شدن خون در ریه‌ها یا عفونت ریوی شود.

درمان‌های بیماری فیبروز ریوی

درمان‌های بیماری فیبروز ریوی

پزشکان نمی‌توانند ایجاد زخم در بافت ریه را معکوس کنند، با این حال آن‌ها می‌توانند برای بهبود تنفس و کاهش سرعت پیشرفت بیماری درمان‌هایی را تجویز کنند، برخی از گزینه‌های درمانی مورد استفاده برای مدیریت این بیماری شامل موارد زیر است:

  1. مکمل های اکسیژن
  2. تجویز پردنیزون برای سرکوب سیستم ایمنی بدن و کاهش التهاب
  3. تجویز آزاتیوپرین یا مایکوفنولات برای سرکوب سیستم ایمنی بدن
  4. تجویز پیرفنیدون یا داروهای ضد فیبروتیک که روند اسکار در ریه ‌ها را مسدود می‌کنند.
  5. توانبخشی ریه
  6. پیوند ریه

ایجاد تغییرات در سبک زندگی نیز ممکن است در مدیریت علائم کارآمد باشد، این تغییرات ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  1. اجتناب از سیگار کشیدن و مصرف دخانیات
  2. پیروی از رژیم غذایی متعادل
  3. برنامه‌های ورزشی بر اساس دستورالعمل‌های پزشکی
  4. استراحت کافی و دوری از استرس اضافی

نتیجه گیری

در این مطلب توضیحات جامعی در مورد بیماری فیبروز در ریه ها و فیبروزیس ریوی ایدیوپاتیک ارائه شده است، سپس به علائم و نشانه‌های این بیماری و علل ابتلا به آن پرداخته شده است، در ادامه به عوامل خطرزا و عوارض این بیماری ریوی اشاره شده و در آخر درمان‌های مورد استفاده برای کنترل علائم و نشانه‌های آن در اختیار خوانندگان قرار گرفته است.

نمایش بیشتر

doctor.rahnama

یک تیم متخصص ارائه دهنده اطلاعات تخصصی در حوزه پزشکی و سلامت!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا