روانشناسی
موضوعات داغ

مشاوره کودک – افراد خردسال چه زمانی به مشاوره نیاز دارند؟

مشاوره کودک یک زمینه تخصصی است که در آن به کودکانی که از بیماری‌های روانی رنج می‌برند، کمک می‌شود، این روش، درمانی است که بر روی فرایندهای خاص ذهنی و مشکلات کودکان و نوجوانان تمرکز دارد، مشاوره برای کودک بسیاری از مسائل بهداشت روان که بزرگسالان با آن سر و کار دارند و می‌توانند در کودکان نیز رخ دهند، مانند افسردگی، غم و اندوه و اضطراب را درمان می‌کند. در این مطلب اطلاعات جامع و کاملی در مورد مشاوره کودکان، اهداف و انواع تکنیک‌های آن توسط مجله سلامت و پزشکی خانه سلامت ایران ارائه شده است.

مشاوره کودک چیست؟

مشاوره کودک نوعی از درمان است که بر روی کودکان خردسال، نوجوانان و جوانان مبتلا به یک یا چند بیماری روانی متمرکز است، این نوع از درمان همچنین به جوانانی که ضربه روحی دیده‌اند یا در یک محیط ناکارآمد یا استرس‌زا زندگی کرده‌اند، کمک می‌کند، بیشتر مردم هنگام صحبت در مورد بیماری‌های روانی به طور ناخودآگاه به مسائل مربوط به بزرگسالان فکر می‌کنند، به عنوان مثال استرس ناشی از تغییرات کار یا وظایف خانوادگی که خود را به صورت اختلالات روانی نشان می‌دهند؛ این درحالی است که مسائل سلامت روان مخصوص بزرگسالان نبوده و کودکان را نیز شامل می‌شود، با این حال گاهی اوقات از سلامت روانی کودکان چشم ‌پوشی می‌شود؛ در بسیاری از موارد تصور می‌شود که کودکی دوران بسیار لذت بخشی است و اغلب این واقعیت که کودکان نیز می‌توانند با استرس و اختلالات روانی مواجه شوند، انکار می‌شود، از آنجا که کودکان معمولاً متفاوت‌تر از بزرگسالان فکر می‌کنند و به نوع دیگری به جهان نگاه می‌کنند، روانشناسان سنتی بزرگسالان در درمان اختلالات روانی دوره کودکی دچار مشکل می‌شوند.

مشاوره کودک چیست؟

کودکان ممکن است همان مشکلات روحی و عاطفی که بزرگسالان با آن روبرو می‎شوند، از جمله افسردگی، اضطراب، اختلال استرس و سانحه، غم و اندوه را تجربه کنند؛ علائم این اختلالات ممکن است در کودکان به طور متفاوت‌تری بروز یابد، به عنوان مثال، کودکی که از اختلال روانی مانند افسردگی رنج می‌برد، به جای سکوت و گوشه نشینی ممکن است دچار طغیان‌های احساسی یا مشکلات رفتاری شود، کودکان به دلایل مختلفی به مشکلات روحی و روانی دچار می‌شوند، این موارد ممکن است شامل ملاقات با افراد جدید، طلاق والدین، از دست دادن یکی از عزیزان، فقر، مشکلات مدرسه و مشکلات با همسالان خود باشند، علاوه بر این شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهند برخی اختلالات روانی ارثی بوده و توسط عوامل ژنتیکی ایجاد می‌شوند، مشاوره کودکان به منظور درمان مشکلات روحی و روانی در کودکان طراحی شده است.

کودکان چه زمانی به مشاوره نیاز دارند؟

زمانی که کودک از پریشانی ذهنی، اجتماعی، عاطفی، روانی و یا ضربه‌ای رنج می‌برد، کنار آمدن با این شرایط ممکن است برای او دشوار باشد، به ویژه هنگامی که احساس می‌کند نمی‌تواند هیچ کاری برای اصلاح اوضاع انجام دهد، در چنین شرایطی مشاوره برای کودک می‌تواند بسیار سودمند باشد، متخصص بهداشت روان کودکان می‌تواند موارد اساسی را که بر سلامت کودک تاثیر می‌گذارد، شناسایی کرده و درمان سریعی را برای بهتر شدن حالت کودک ارائه دهد، درحقیقت بسیاری از کودکان قادر به پردازش کامل پیچیدگی‌های همراه با مسائل عاطفی یا روانشناختی نیستند، بنابراین مشاوره ممکن است همان چیزی باشد که کودک برای کار در جهت تمامیت ذهنی به آن نیاز دارد.

علاوه بر این، مشاوره کودک در مورد کودکانی که از اختلال وسواس فکری عملی و استرس پس از سانحه یا اختلال اضطراب عمومی رنج می‌برند، می‌تواند بسیار ارزشمند باشد.

به یاد داشته باشید هدف اصلی مشاوره برای کودکان شامل استفاده از دانش و تخصص مشاور آموزش‌دیده برای آرام کردن نگرانی‌ها و آموزش عملکرد صحیح در کودک است، مشاوره می‌تواند ابزارهای لازم برای مقابله با مسائل روحی و شرایط بهداشتی روانی را به روشی سالم و مثمر ثمر در اختیار کودکان قرار دهد، علاوه بر این، مشاوران می‌توانند به کودکان کمک کنند تا از موقعیت‌های ناخوشایند، ترسناک و تحریک کننده و چالش‌های استرس‌زا و آشفته گذر کنند؛ بنابراین زمانی که والدین متوجه رفتارهای غیر عادی در کودکان می‌شوند، لازم است آن‌ها را برای انجام مشاوره به مشاوره کودکان ببرند، زیرا مشاور کودک تکنیک‌های مفیدی را آموزش داده و سلامت روان را بهبود می‌بخشد.

علائم مشکلات روانی در کودکان

علائم مشکلات روانی در کودکان

علائم زیادی وجود دارند که ممکن است نشان دهنده وجود مشکلات روانی در کودکان و نیاز آن‌ها به مشاوره باشد، به عنوان مثال کودکانی که خارج از شخصیت معمول خود رفتار می‌کنند یا کودکانی که ناگهان دچار مشکلات رشدی یا عصیان شده‌اند، به مشاوره نیاز دارند، علاوه بر این، اگر کودک در گذشته آسیب‌های قابل توجهی را تجربه کرده باشد اما درمانی برای آن دریافت نکرده است، به احتمال زیاد به مشاوره نیاز خواهد داشت، بر اساس تحقیقات سایت سلامت و پزشکی خانه سلامت ایران برخی از علائم و نشانه‌های رایج مسائل بهداشت روان یا پریشانی روانشناختی عبارتند از:

  1. پرخاشگری بدون دلیل
  2. عدم توانایی کنترل ادرار
  3. مشکلات در سازگاری با موقعیت‌های اجتماعی یا موقعیت‌های جدید
  4. کابوس‌های مکرر، ترس‌های شبانه یا مشکلات خواب مانند بی خوابی
  5. نمرات پایین یا افت تحصیلی ناگهانی
  6. نگرانی و اضطراب مداوم
  7. کناره‌گیری اجتماعی از فعالیت‌هایی که کودک در گذشته به آن‌ها علاقمند بوده است
  8. کاهش چشمگیر و ناگهانی اشتها یا کاهش شدید وزن
  9. انجام مکرر برخی از روتین‌ها مانند شستن دست
  10. افکار خودکشی
  11. پاسخ به صداهایی که در سر کودک شنیده می‌شود
  12. گوشه گیری و انزوا
  13. شکایت از علائم جسمی

اهداف مشاوره کودکان

اهداف مشاوره کودک بسته به نوع مشکل او متفاوت است، با این حال، مشاوره بر مواردی از زندگی کودک متمرکز است که تاثیر قابل توجهی بر رشد سلامت روان و رفاه او دارند؛ در چنین شرایطی هدف از مشاوره، آموختن ابزارها، تکنیک‌ها و روش‌هایی برای آمادگی در برابر هر نوع چالش است، برای آگاهی از اهداف مشاوره کودک با متخصصان خانه سلامت ایران همراه باشید:

اضطراب

یکی از اصلی‌ترین مزایای مشاوره برای کودکان، آموختن روش‌های مقابله با پریشانی و اضطراب عاطفی به طور موثر است؛ علاوه بر این، در طی جلسات مشاوره، کودکان می‌آموزند که چگونه از حملات هراس انگیز جلوگیری کرده و به روش موثر با اضطراب خود کنار آیند؛ به عنوان مثال کودکانی که مبتلا به اضطراب هستند ممکن است انواع تمرینات تنفسی، مدیریت استرس و تکنیک‌های آرام سازی را بیاموزند، همچنین مشاوره می‌تواند به کودکان بیاموزد که حبس کردن و عدم بروز احساسات می‌تواند باعث بدتر شدن شرایط شود، آن‌ها همچنین می آموزند که با به اشتراک گذاشتن این نگرانی‌ها و ترس‌ها با افراد قابل اعتماد، می‌توانند از کمک و پشتیبانی دیگران برای مدیریت این شرایط برخوردار شوند.

اهداف مشاوره کودکان

ضربه روحی

کودکان همواره در معرض شرایط آزاردهنده‌ای هستند که می‌توانند به آن‌ها آسیب برساند، اثرات منفی و دلخراش ضربه‌های روحی می‌توانند شامل شوک، ناباوری، انزوا، بی حسی عاطفی یا اجتماعی، ترس، اضطراب و افسردگی باشند، در بعضی از موارد این اثرات می‌توانند منجر به اختلال استرس پس از سانحه شوند، علائم این اختلال شامل تمایل شدید به اجتناب از قرار گیری در موقعیت‌های اجتماعی یا موقعیت‌های مرتبط با تروما، خاطرات ناراحت کننده، کابوس‌های شبانه، مشکلات خواب مانند بی خوابی، عصبانیت، پرخاشگری یا تحریک غیر قابل کنترل می‌باشد، با این حال مشاوره برای کودک می‌تواند به کودکانی که از این نوع اختلال رنج می‌برند، کمک کند؛ در جلسات مشاوره، مشاوران کودک به آن‌ها می‌آموزند که صحبت در مورد آنچه برای او اتفاق افتاده به خودی خود اشکالی ندارد، در واقع انجام این کار امری سالم است، همچنین آن‌ها به کودک انواع ساز و کارهای مقابله با حادثه را می‌آموزند، به عبارت دیگر هنگامی که کودک خاطرات ناراحت کننده مربوط به حادثه را مرور می‌کند، می‌تواند ابزاری را برای مقابله با آن مورد استفاده قرار دهد، این ابزارها ممکن است شامل تنفس عمیق، اختصاص دادن وقت برای صحبت با افراد قابل اعتماد در مورد احساس خود و روش‌های کنترل استرس باشند.

طلاق والدین

به پایان رسیدن رابطه زناشویی والدین ممکن است برای کودک بسیار آزاردهنده باشد، در حقیقت کودکان معمولاً خود را مسئول طلاق والدین می‌دانند؛ علاوه بر این، احساس عدم دوست داشته شدن در کودکانی که والدین آن‌ها طلاق گرفته‌اند، امری رایج است؛ انتخاب یکی از والدین برای زندگی با او می‌تواند باعث ایجاد احساس ناآرامی، اضطراب و احساس گناه در کودکان شود، همچنین کودکانی که انتخاب آن‌ها با سایر فرزندان همسو نیست، احساس گیجی، پریشانی و غمگینی می‌کنند؛ مشاوران کودک می‌توانند به کودکانی که والدین آن‌ها در حال جدا شدن از یکدیگر هستند، کمک کنند؛ آن‌ها به کودکان می‌آموزند که چگونه از طریق طیف وسیعی از ابزارها مانند موسیقی درمانی، ورزش کردن و صحبت با افراد قابل اعتماد، احساسات خود را مدیریت کنند.

غم و اندوه

مرگ عزیزان، حیوانات خانگی یا دوست، از دست دادن خانه، مدرسه یا سلامتی می‌تواند منجر به اندوه قابل توجه در کودکان شود، چنین شرایطی می‌توانند تاثیراتی شدید بر کودکان داشته باشند، به عنوان مثال کودکانی که یکی از عزیزان خود را از دست داده‌اند، ممکن است درگیر احساساتی گیج ‌کننده، متضاد و متغیر مانند بی حسی، انکار، غم، ناامیدی، افسردگی، اضطراب و عصبانیت شوند. زیرا آن‌ها دلتنگ شخص، حیوان خانگی، مکان یا چیزی که از دست داده‌اند، می‌باشند و نمی‌دانند چگونه ناراحتی خود را به صورت سالم منتقل کنند، به عنوان مثال این کودکان ممکن است الگوهای فکری غیرمنطقی مانند، ترس از از دست دادن سایر عزیزان را تجربه کنند، مشاور کودک به آن‌ها می‌آموزد که روند غم و اندوه را بهتر طی کنند، همچنین آن‌ها به کودکان می‌آموزند که غم و اندوه یک احساس عادی است و آن‌ها را تشویق می‌کنند که احساس غم و اندوه را با کارهای خلاقانه مانند موسیقی بروز دهند.

تغییر شرایط زندگی

برای بسیاری از کودکان تغییراتی مانند تغییر مدرسه، مهاجرت، فرزند خانگی و ازدواج مجدد می‌تواند آسیب زا باشد، بزرگسالان ابزارهایی برای پذیرش و انطباق با این تغییرات را دارا می‌باشند، اما در بسیاری از موارد کودکان از این ابزارها بی بهره هستند، بنابراین اگر این تغییرات به طور قابل توجهی توانایی عملکرد بزرگسالان را مختل نمی‌کنند اما ممکن است تاثیر کاملا متفاوتی بر روی کودکان داشته باشند، به طور دقیق‌تر، یک تغییر بزرگ می‌تواند منجر به اضطراب، عزت نفس پایین، اعتماد به نفس پایین، عدم اطمینان، اضطراب، افسردگی، ترس، نگرانی و عصبانیت شود؛ اگرچه این واکنش‌ها در مقابل تغییر طبیعی هستند اما به طور کلی برخی از کودکان نمی‌توانند سختی تغییرات را به تنهایی پشت سر گذارند، در چنین شرایطی، مشاوره به کودک می‌آموزد که چگونه با تمرکز بر جنبه‌های مثبت زندگی خود با این تغییرات کنار آیند.

اعتماد به نفس پایین

بسیاری از کودکان با اعتماد به نفس پایین مواجه هستند، این اتفاق می‌تواند منجر به اضطراب و افسردگی، سوء مصرف مواد، اختلالات خوردن و افکار خودکشی شود، کودکانی که از اعتماد به نفس پایینی برخوردار هستند، ممکن است احساس عدم پذیرش درجامعه کنند، مشاوره برای کودک می‌تواند به بهبود اعتماد ه نفس او کمک کند، به عنوان مثال مشاور می‌تواند به کودک آموزش دهد که تفکرات منفی و تاثیر آن‌ها را بر اعتماد به نفس خود بشناسد؛ علاوه بر این، متخصص به کودک توضیح می‌دهد که چگونه صحبت کردن مثبت با خود می‌تواند عزت نفس، اعتماد به نفس و به طور کلی زندگی او را بهبود بخشد.

انواع تکنیک‌های مشاوره کودک

انواع تکنیک‌های مشاوره کودک

انواع مختلفی از تکنیک‌های مشاوره کودکان وجود دارد که شامل موارد زیر هستند:

درمان‌های شناختی-رفتاری

هدف از درمان‌های شناختی-رفتاری کمک به کودکان در تغییر الگوهای فکری و رفتاری منفی از طریق شکل دهی مجدد طرز تفکر آن‌ها درباره مسائل و رویدادها است، در واقع هدف از این نوع درمان کمک به کودکان برای تبدیل افکار منفی به افکار مثبت است، به طور دقیق‌تر، درمان شناختی-رفتاری کودکان را تشویق می‌کند تا سیستم تفکر خود را به چالش بکشند.

درمان شناختی-رفتاری متمرکز بر حادثه

هدف از درمان شناختی-رفتاری متمرکز بر حادثه کمک به کودکان در بهبود اثرات حوادث ناخوشایند است، مانند درمان‌های شناختی-رفتاری، مشاوران به کودکان می‌آموزند که چگونه آسیب دیدگی را به روشی واقع بینانه‌تر نگاه کنند.

درمان‌های جایگزین

کودکان که دچار مشکلات بهداشت روانی یا پریشانی روانشناختی هستند، ممکن است از درمان‌های جایگزینی مانند موسیقی یا هنردرمانی، ورزش کردن، حرکت درمانی، ذهن آگاهی یا آب درمانی بهره‌مند شوند.

نتیجه گیری

در این مطلب توضیحات جامعی در مورد روش درمانی مشاوره کودک علائم مشکلات روانی در کودکان، گردآوری شده است، سپس به اهداف مشاوره در کودکان پرداخته شده است، در ادامه انواع تکنیک‌های مشاوره برای کودکان مورد بررسی قرار گرفته است.

نمایش بیشتر

doctor.rahnama

یک تیم متخصص ارائه دهنده اطلاعات تخصصی در حوزه پزشکی و سلامت!

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا