روانشناسی

نظریه نیازها – سلسله مراتب نیازهای مازلو

در نظریه نیازها سعی در شناخت فاکتورهای درونی که ایجاد کننده انگیزه در رفتارهای فردی است و اساس آن بر این است که مردم به دلیل نیازهای برآورده نشده انگیزه می‌گیرند به عنوان مثال اگر شما از این که در سن ۴۰ سالگی در زیر زمین خانه پدری در حال زندگی هستید، ناراحتید و به دنبال آپارتمانی برای مستقل زندگی کردن خواهید بود، با انجام این کار به حفظ حریم شخصی خود پرداخته‌اید و استقلال پیدا خواهید کرد و دیگر نیاز نیست برای رفت و آمدهای خود به کسی پاسخگو باشید؛ نیازها نارسایی‌های فیزیکی و روانشناسی هستند که موجب ایجاد پاسخ رفتاری خاصی می‌گردد نیازهای افراد دارای محدوده مختلفی از ضعیف تا شدید هستند و عوامل محیطی، زمان و مکان بر آن‌ها تاثیر خواهند گذاشت؛ خانه پزشک ایرانیان در ادامه به بررسی نظریه نیازها خواهد پرداخت.

نیازهای مازلو

سلسله مراتب نیازهای مازلو یک تئوری روانشناسی است که ایجاد انگیزه‌ انسانی را بر اساس سطح‌های مختلف نیازها توضیح خواهد داد؛ این تئوری بیان می‌کند که نیازهای انسان‌ها در آن‌ها انگیزه ایجاد خواهد کرد و نیازها دارای سلسله مراتبی هستند که از نیازهای ابتدایی شروع می‌شود و به نیازهای پیچیده‌تر منتهی می‌گردد هدف نهایی اهداف بر اساس این نظریه رسیدن به سطح پنجم هرم نیازها یعنی خودسازی است؛ از سلسله مراتب نیازهای مازلو غالبا در کلاس‌های تجاری به عنوان منبع مورد استفاده قرار می‌گیرد تا از این طریق رفتار و منابع انسانی را سازماندهی کنند.

نیازهای مازلو

تاریخچه

سلسله مراتب نیازهای مازلو اولین بار در سال ۱۹۴۳ توسط آبراهام مازلو با نام تئوری انگیزش انسانی معرفی شد او بعدتر این نظریه را اصلاح کرد و در سال ۱۹۵۴ در کتابی به نام انگیزه و شخصیت آن را منتشر کرد از آن زمان تا کنون این نظریه به عنوان یک موضوع محبوب در کلاس‌های جامعه شناسی، روانشناسی و مدیریت آموزش مورد بحث قرار می‌گیرد.

سطح های نظریه نیازهای مازلو

سلسله مراتب مازلو دارای پنج سطح است این هرم از ابتدایی ترین نیازهای انسان تا پیچیده‌ترین آن‌ها ساخته شده است مازلو بر این باور است که یک فرد باید به طور کامل از یک مرحله راضی باشد تا وارد مرحله بعد گردد.

دیدگاه جدیدتر این است که این سطح‌ها با هم همپوشانی داشته باشند؛ چون یک فرد که به سطح‌های بالاتر می‌رسد بیشتر انگیزه و حواس او به سمت سطح بالاتر است با این وجود اگرچه تمرکز اصلی او بر آن سطح و سطوح بالاتر است اما باز هم نسبت به سطوح پایین‌تر از خود اشتیاق نشان می‌دهند هر چند با شدت کمتر.

نیازهای فیزیولوژیکی

نیازهای فیزیولوژیکی پایین‌ترین مرحله از سلسله مراتب نیازهای مازلو است آن‌ها ضروری‌ترین نیازها برای زنده ماندن بشر هستند که عبارتند از پناهگاه، آب، غذا، گرما، استراحت و سلامتی؛ انگیزه یک فرد برای این سطح از غریزه او برای زنده ماندن ناشی می‌شود.

نیازهای امنیتی

دومین سطح از سلسله مراتب نیازهای مازلو نیازهای امنیتی است؛ امنیت یا نیازهای ایمنی وابسته به این است که فرد نیاز دارد که در زندگی خود احساس امنیت کند و نسبت به محیط اطراف خود ایمن باشد این انگیزه از نیاز به قانون، دستور و حفاظت از فرد در مقابل شرایط غیر قابل پیش بینی یا خطرناک شکل می‌گیرد؛ نمونه مثال‌های بسیاری از نیازهای امنیتی در جامعه مدرن وجود دارد یک فرد برای یافتن پایداری و امنیت، باید به امنیت فیزیک نیز فکر کند بدین مفهوم که او باید به دنبال ابزاری باشد که بتوان به کمک آن از خود در برابر خشونت یا تهدید‌ها یا بیماری‌ها که سلامت او را به خطر می‌اندازند، محافظت کرد؛ افزون بر این می‌توان به نیاز امنیت اقتصادی فردی، برای زنده ماندن در جوامع پیشرفته اشاره کرد، این مسئله نیاز به شغل، درآمد پایدار و پس انداز را مطرح می‌کند یکی از روش‌های رسیدن به امنیت اقتصادی، یادگیری روش‌های سرمایه گذاری است.

نیاز به عشق و تعلق

سومین مرحله از سلسله مراتب نیازهای مازلو نیاز به عشق و تعلق است بشر موجودی اجتماعی است که خواهان داشتن رابطه اجتماعی با دیگران است پس نیاز به روابط دوستانه، صمیمیت، خانواده و عشق دارد در واقع انسان به عشق ورزیدن و دریافت عشق و علاقه نیاز دارد زیرا از این طریق احساس می‌کند که به گروه تعلق دارد وقتی که او را از این نیازها محروم کنیم احساس افسردگی و تنهایی خواهد کرد.

نیاز به احترام و عزت نفس

نیاز به احترام و عزت نفس

چهارمین سطح از سلسله مراتب نیازهای مازلو احترام و عزت نفس است با شناخته شدن، مقام و محترم شمرده شدن فرد احساس عزت نفس خواهد کرد بعد از این‌که فرد احساس تعلق و عشق خود را برآورده کرد به دنبال برآورده کردن نیاز احترام و عزت نفس خود خواهد رفت؛ مازلو نیاز به عزت نفس را به دو دسته تقسیم بندی می‌کند اول نیاز به محترم شمرده شدن از جانب دیگران و نیاز به محترم شمرده شدن از جانب خود، با مشهور شدن، موقعیت و شناخته شدن می‌توان احترام دیگران را به دست آورد و احترام به خود را می‌توان با اعتماد، شایستگی، استقلال و آزادی به دست آورد.

نیاز خود شکوفایی

پنجمین سطح از سلسله مراتب نیازهای مازلو مربوط به خود شکوفایی است این نیاز مربوط به واقعیت بخشیدن به تمام پتانسیل‌های فردی است در این سطح فرد سعی می‌کند تا جایی که می‌تواند تلاش کند و به بهترین خود برسد. رسیدن به شکوفایی از مسیرهای زیر امکان پذیر خواهد بود:

  1. کسب مهارت‌ها به عنوان مثال مهارت‌های مالی
  2. ادامه تحصیلات یادگیری دروس آنلاین
  3. استفاده مهارت‌ها، دانش و استعدادها
  4. دنبال کردن رویاها
  5. جستجوی خوشبختی

شخصی ممکن است به دنبال این باشد که بهترین والدین یا دوست باشد، دیگری ممکن است بخواهد میلیونر یا یک فیلسوف شود یا یک ورزشکار معروف، به طور کلی خود شکوفایی راهی برای رشد شخصی است.

رشد در مقابل کمبود

مازلو سلسله مراتب نیاز خود را به دو گروه اساسی نیازهای رشد و کمبود تقسیم می‌کند مهمترین تفاوت بین این دو نیاز ایجاد تغییر در انگیزه بعد از دیده شدن نیازهاست؛ بعد از دیدن نیاز به رشد انگیزه فرد افزایش خواهد یافت در صورتی که با دیدن کمبودها انگیزه او نیز فروکش خواهد کرد؛ همان طور که قبل‌تر اشاره کردیم خود شکوفایی موجب رشد فرد می‌گردد در نتیجه نیاز به رشد را در او ایجاد می‌کند نیاز رشد از تمایل زیاد برای بهتر شدن و رشد کردن به عنوان یک انسان نشات گرفته است بعد از این که یک فرد نیاز به رشد خود را برآورده کرد در مرحله بعد انگیزه بهتر شدن در او افزایش خواهد یافت برعکس این جریان، کمبود، فرد را به سمت مراحل قبل از خود شکوفایی سوق می‌دهد: نیازهای فیزیولوژیکی، امنیت، عشق و تعلق، نوعی کمبود محسوب می‌شود که فرد به دنبال رفع این کمبودها است سپس بعد از رفع آن‌ها انگیزه او نیز کاهش خواهد یافت.

مثالی از نیازهای مازلو

مثالی از نیازهای مازلو

اگر فردی در جنگل گم شود به دنبال برآورده کردن نیاز‌های فیزیولوژیکی خود باشد ممکن است که گرسنه، تشنه یا بدون پناهگاه باشد در این حالت قطعا نمی‌تواند نگران امنیت مالی یا تعلق داشتن به گروه باشد بنابراین او به دنبال ایجاد شرایطی برای زنده ماندن خواهد بود.

فردی را تصور کنید که تحلیل‌گر ارشد مالی است او دارای یک شغل ایمن با حقوق بالا است خانه و خانواده دارد و در محل کار خود در بین همکاران دارای جایگاه مناسبی است بنابراین نیازی ندارد که بر نیاز فیزیولوژیکی یا امنیت خود تمرکز کند در عوض بر خوشبختی و رشد شخصیتی خود تمرکز خواهد کرد.

منبع
studycorporatefinanceinstitute
نمایش بیشتر

doctor.rahnama

یک تیم متخصص ارائه دهنده اطلاعات تخصصی در حوزه پزشکی و سلامت!

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا