گوارش و کبد
موضوعات داغ

علائم یبوست – بررسی انواع و نحوه درمان

یبوست مشکل گوارشی است که در صورت نبود آب کافی در ضایعات جامد درون روده ایجاد می‌شود و زمانی رخ می‌دهد که فرد به اندازه کافی آب مصرف نمی‌کند؛ اختلال در دفع مدفوع شرایطی است که فرد کمتر از سه بار در هفته دفع مدفوع داشته باشد و مدفوع به شدت خشک، سخت، بودار و هنگام خارج شدن ایجاد درد کند؛ برخی از افراد چند بار در روز دفع مدفوع دارند در حالی که عده‌ای دیگر ممکن است چند بار در هفته این عمل را انجام دهند پس نیاز نیست که برای تعداد دفعات کمی که دفع مدفوع دارید حتما به پزشک مراجعه کنید. خانه پزشک ایرانیان در این مقاله بیشتر به یبوست و راه ‌های درمان آن می‌پردازد.

مطالب مرتبط: کولونوسکوپی

علائم یبوست

علائم اصلی و متداول یبوست عبارتند از:

  1. دفع سخت مدفوع
  2. دفع مقدار کم مدفوع
  3. مدفوع سخت و خشک
  4. درد و کرامپ در شکم
  5. احساس نفخ
  6. تهوع
  7. بی‌اشتهایی

علائم یبوست

یبوست می‌تواند ناراحتی‌هایی برای فرد ایجاد کند اما به طور کلی خطری برای سلامت و زندگی فرد ندارد با این وجود، در مواردی می‌تواند موجب ایجاد بیماری‌های جدی مثل سرطان روده بزرگ شود؛ یبوست می‌تواند موجب ایجاد آسیب به بافت‌های درونی بدن شود از جمله:

  1. خونریزی مقعد بعد از دفع
  2. ایجاد پارگی مختصری در بافت داخلی مقعد
  3. بواسیر که موجب تورم و التهاب رگ‌های خونی اطراف مقعد می‌شود
  4. تجمع مدفوع در روده بزرگ و مقعد که این امر موجب مسدود شدن مسیر خروجی مدفوع می‎گردد

از دیگر عوارض و مشکلاتی که یبوست برای افراد ایجاد می‌کند کاهش کیفیت زندگی و افسردگی است در نتیجه در صورت مشاهده مشکلات جدی با کمک گرفتن از توصیه‌های پزشکی می‌توانید از ایجاد عوارض جدی این مشکل گوارشی جلوگیری کنید.

علل ایجاد یبوست

یبوست می‌تواند به دلایل مختلف در فرد ایجاد شود که در ادامه به آن‌ها اشاره خواهیم کرد:

عدم وجود فیبر در رژیم غذایی

افرادی که از طریق رژیم غذایی خود مقدار زیادی فیبر دریافت می‌کنند کمتر به یبوست مبتلا خواهند شد زیرا فیبر موجب کار کردن روده و حرکت دادن مواد زائد و دفع شدنی می‌گردد مواد غذایی که حاوی مقدار زیادی فیبر هستند عبارتند از:

  1. میوه‌ها
  2. سبزیجات
  3. دانه‌ها
  4. غلات کامل
  5. عدس، نخود فرنگی و دیگر حبوبات
  6. غذاهایی که مقدار کمتری فیبر در آن‌ها وجود دارند شامل موارد زیر هستند:
  7. غذاهای با چربی بالا مثل پنیر، گوشت و تخم‌ها
  8. غذاهای فرآوری شده مانند خون سفید
  9. فست فودها، چیپس و دیگر غذاهای از قبل تهیه شده

فعالیت فیزیکی

کم تحرکی می‌تواند از عوامل مهم ایجاد یبوست در فرد باشد؛ مطالعات گذشته نشان‌داده‌اند افرادی که فعالیت‌های فیزیکی زیادی داشته‌اند از جمله دوندگان دو ماراتن کمتر از دیگر افراد مبتلا به یبوست شده‌اند اگر چه دلیل اصلی این موضوع هنوز مشخص نیست؛ مطالعه دیگری که در سال ۲۰۱۳ انجام شد نشان داد که فعالیت در افراد مسن می‌تواند به کاهش یبوست در آن‌ها کمک کند و افرادی که چند روز از هفته‌ی خود را در تخت‌خواب می‌گذرانند و یا با صندلی چرخ‌دار جا به جا می‌شوند بیشتر در خطر ابتلا به یبوست هستند.

علل ایجاد یبوست

سندروم روده تحریک پذیر

افرادی که عملکرد روده بزرگ آنها با مشکل مواجه است و از بیماری سندروم روده تحریک پذیری رنج می‌برند بیش‌تر از دیگران در معرض ابتلا به یبوست هستند آن‌ها ممکن است که موارد زیر را تجربه کنند:

  1. درد شکم
  2. اختلال در هضم
  3. تغییر در تناوب و روند دفع

افرادی که مبتلا به سندروم روده تحریک پذیر هستند به صورت دوره‌ای به یبوست مبتلا خواهند شد و زمانی که یبوست رفع شود ضایعات خود را از راه اسهال دفع می‌کنند.

سن

معمولا افراد مسن به یبوست مبتلا می‌شوند تقریبا ۴۰ درصد از افراد سالمند جامعه و ۶۰ درصد از این افراد سالمند یبوست را تجربه می‌کنند؛ دلیل اصلی این مشکل کاملا مشخص نیست اما ممکن است با افزایش سن غذا برای هضم شدن به مدت زمان بیشتری نیاز داشته باشد تا از روده عبور کند و برخی دیگر در سنین بالا بسیار کم‌ تحرک می‌شوند که همین دومورد می‌تواند شرایط لازم برای ایجاد یبوست را فراهم کند؛ استفاده از داروها و کمبود میزان فیبر در غذا نیز می‌تواند از دیگر عوامل کمک کننده به یبوست با افزایش سن باشند.

کم نوشیدن آب

نوشیدن آب به میزان کافی و منظم می‌تواند از ایجاد یبوست در فرد جلوگیری کند آن دسته از میوه‌ها که به صورت طبیعی شیرین هستند یا آب سبزیجات و سوپ‌ها نیز می‌توانند آب مورد نیاز بدن را تامین کنند؛ بسیار مهم است که توجه داشته باشید برخی از نوشیدنی‌ها خطر ابتلا به کم آبی و ایجاد یبوست را افزایش می‌دهند به عنوان مثال نوشابه‌های کافئین دار، قهوه و الکل.

مصرف لبنیات یا تغییر فعالیت های فیزیکی

برخی از زنان در دوران بارداری مکمل آهن دریافت می‌کنند که خود می‌تواند موجب ایجاد یبوست یا دیگر تغییرات در روند کارکرد روده شود.

یبوست در بارداری

طبق منبعی تقریبا ۴۰ درصد از زنان باردار در این دوره یبوست را تجربه می‌کنند از جمله دلایل ایجاد یبوست در زنان باردار می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  1. تغییرات هورمونی
  2. تغییرات فیزیکی مانند زمانی که رحم به سمت روده فشرده می‌شود

یبوست در کودکان و نوزادان

نوزادان در ۴۸ ساعت بعد از تولد قادر نیستند که مدفوع خود را دفع کنند علت این امر عدم کارکرد صحیح سلول‌های عصبی درون روده بزرگ است در نتیجه مدفوع نمی‌تواند به خوبی حرکت کند و به درون شکم باز می‌گرد.

درمان ‌های خانگی یبوست

درمان یبوست با مصرف زیاد فیبر

فیبر موجب نرم شدن ضایعات درون روده و آسان‌تر شدن حرکت آن‌ها می‌گردد؛ بنابراین به تدریج میزان فیبر موجود در رژیم غذایی خود را افزایش دهید تا جایی که هر روز حداقل ۲۰ تا ۳۵ گرم فیبر مصرف کنید.

درمان یبوست با نوشیدن آب

آب برای جلوگیری از یبوست بسیار مهم است پس سعی کنید که هر روز ۸ لیوان آب بنوشید.

درمان یبوست با نوشیدن قهوه

در حالی که مصرف الکل و دیگر نوشیدنی‌های کافئین دار می‌توانند موجب ایجاد یبوست شوند شواهد نشان می‌دهد که مصرف یک فنجان قهوه یا چای در صبح به درمان یبوست کمک شایانی خواهد کرد.

درمان ‌های خانگی یبوست

درمان یبوست با محدود کردن غذا های چرب و کم فیبر

پنیر و دیگر محصولات لبنی، غذاهای فرآوری شده و گوشت می‌توانند به وخیم‌تر شدن یبوست دامن بزنند. ورزش کردن به صورت منظم و تحرک بدن به حرکت روده کمک بسیاری خواهد کرد. همچنین چک کردن داروها، برخی از داروها ممکن است که موجب یبوست شوند بنابراین از پزشک خود در مورد داروی جایگزین بپرسید.

درمان یبوست با ماساژ

ماساژ شکم طبق یک الگوی خاص می‌تواند روده را تحریک کند و به درمان یبوست کمک کند.

درمان یبوست با پروبیوتیک ‌ها

فرد ممکن است که از مشکلات گوارشی در عذاب باشد از جمله یبوست که یکی از دلایل آن‌ می‌تواند عدم تعادل در باکتری‌های زنده موجود در روده باشد؛ مکمل‌ها یا غذاهای حاوی پروبیوتیک‌هاف جو دو سر، غذاهای تخمیری می‌توانند به رفع مشکلات گوارشی نیز کمک کنند.

درمان یبوست با مصرف منیزیم سیترات

استفاده از منیزیم سیترات یکی از درمان ‌های متداول خانگی برای درمان یبوست است مصرف متعادل مکمل منیزیم سیترات می‌تواند به درمان یبوست کمک کند معمولا پزشکان برای تمیز کردن روده قبل از انجام جراحی دوز بالایی از این دارو را برای بیمار تجویز می‌کنند.

مطالب بیشتر: کبد چرب

نتیجه گیری درمورد یبوست

یبوست از جمله مشکلات دستگاه گوارش است که در صورت عدم دفع مدفوع ایجاد می‌شود یبوست معمولا سلامتی فرد را تهدید نمی‌کند و با تغییر رژیم غذایی و مصرف مایعات قابل رفع شدن است اما در موارد خاص نیز می‌تواند زمینه سرطان روده بزرگ را فراهم کند. خانه پزشک ایرانیان در این مقاله به بررسی یبوست و راه‌ های درمان آن پرداخت.

منبع
medicalnewstodaywebmd
نمایش بیشتر

doctor.rahnama

یک تیم متخصص ارائه دهنده اطلاعات تخصصی در حوزه پزشکی و سلامت!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا